اولین مصاحبه اختصاصی با برنامه نویس نارنجی -مصطفی پورغریب- پس از توقف فعالیت این سایت

اولین مصاحبه اختصاصی با برنامه نویس نارنجی -مصطفی پورغریب- پس از توقف فعالیت این سایت

سایت نارنجی که برای اکثر دوستداران دنیای IT و اخبار مرتبط با آن آشنا است. به طور خلاصه، موفق ترین سایت نقد و بررسی گجت ها، اخبار حوزه های مختلف من جمله فناوری، علوم، پزشکی و ... در ایران که متاسفانه فعالیت آن متوقف شد! همواره برای علاقمندان به دنیای فناوری به خصوص برنامه نویسی جالب است بدانند که سایت های تراز اول و حرفه ای از چه نیروهایی در تیم های خود بهره می گیرند که ما هم در این مصاحبه -برای اولین بار در وب فارسی- پس از توقف فعالیت سایت محبوب نارنجی، با آقای مصطفی پورغریب -یکی از برنامه نویسان اصلی تیم نارنجی- مصاحبه ای ترتیب دادیم که امیدواریم از خواندن آن لذت ببرید. با سکان آکادمی همراه باشید.

سلام، لطفا کمی خودتان را برای کاربران سکان آکادمی معرفی کنید؟
سال ۱۳۷۰ در شهر بابک از توابع شهر کرمان به دنیا آمدم. تقریبا دو سه ساعتی تا کرمان فاصله داره. راستش با این که ۲۰۰ کیلومتری بیشتر تا کرمان فاصله نداشتیم، اما تا موقعی که دانشگاه رفتم، کرمان رو ندیده بودم! در حال حاضر هم به هزار و یک دلیل که یکی اش هم ازدواجه، ساکن شهر کرج هستم.

بفرمایید از چه زمانی وارد دنیای برنامه نویسی شدید؟
برادر بزرگم -که چهار سال از من بزرگ تره- یک پک آموزشی برنامه نویسی گرفته بود که برنامه نویسی یاد بگیره که اگر اشتباه نکنم اون موقع ها کیوبیسیک کار می کرد. اولین چیزی که در برنامه نویسی من رو به خودش جذب کرد، شکل آکولاد بود. اون نظم باز و بسته شدن آکولادها خیلی برام جالب بود. در واقع اون نظمی که در ادیتور کدنویسی می دیدیم، من رو گرفت.

سوم دبیرستان درسی داشتیم به نام مبانی کامپیوتر که بهمون ویژوال بیسیک درس می دادند. خیلی چیز زیادی از برنامه نویسی به ما نمی گفتن، فقط در حد حلقه ها، استرینگ، اپراتورها و … بود. سخت ترین کاری که باید می کردیم این بود که نرم افزاری بنویسیم که از ۱ تا ۱۰ بشماره بعد تهش بنویسه Fire

البته وقتی می رفتم خونه، کمی هم خلاقیت به خرج می دادم مثلا چند تا پنجره طراحی می کردم -مثل مراحل نصب یک نرم افزار در ویندوز- که دکمه های Next و Back داشت که آدم هی روشون کلیک می کرد و در نهایت همه چیز تموم می شد و هچ اتفاقی هم نمی افتاد!

در دانشگاه هم خودم واقعا دوست داشتم که در رشته ی کامپیوتر ادامه تحصیل کنم اما اطرافیان بهم می گفتن که برق هم بزن و مجبورم کردن که انتخاب اولم برق باشه. بین خودمون بمونه، رشته ی برق رو طوری زدم که قبول نشم و خدا رو شکر هم همین طور شد و در رشته سخت افزار کامپیوتر در شهر کرمان قبول شدم. همون موقع ها و حتی قبل از دانشگاه هم علاقه ی خاصی هم به الکترونیک و روباتیک داشتم -البته الان هم دارم و اگر این برنامه نویسی لعنتی بزاره می رم دنبالش!- مثلا یک دستگاه لحیم داشتم کاردستی هایی مثل آژیر پلیس درست می کردم، کیت های اف ام، مورس و از این جور چیزها می گرفتم لحیم می کردم و وقتی کار می کرد، کلی حال می کردم. مثلا یه کاری که به نظر خودم خیلی جالب بود این بود که جعبه ی صابون برداشته بودم، دو تا آرمیچر هم داشتم و چهار تا در نوشابه هم پیدا کردم و یه ماشین درست کردم و اولین ماشین برقی خودم رو راه انداختم. به غیر این، یه قایق هم درست کردم که قشنگ رو آب می رفت. یه بار هم تصمیم گرفتم بخاری درست کنم اما چون سابقه ام خراب شده بود، مادرم کبریت رو از جلوی دستم برداشته بود. بعد رفتم سراغ همسایه و ازش کبریت خواستم. جالبه، فکر کرد می خوام سیگار بکشم و همین برامون داستان شد … و بقیش بماند!

شاید یکی از اصلی‌ترین دلایلی که باعث شد در دانشگاه رشته ی سخت‌افزار رو انتخاب کنم، همین علاقه ام به الکترونیک و روباتیک بود. چون می‌خواستم یه رشته ای رو بخونم که هم یه چیزهایی از برق داشته باشم و هم یه چیزایی از برنامه نویسی.

از این که رشته سخت‌افزار رو انتخاب کردم هم اصلاً پشیمون نیستم. راستش الان هم دوست دارم برم سراغ هوش مصنوعی و اگر یه موقعی فرصت کنم، هوش مصنوعی رو در حوزه ی رباتیک دخیل کنم. به طور خلاصه، ربات رو به زندگی انسان‌ها نزدیک کنم.

اون موقع‌ها چون ربات ساختن هزینه داشت و دانشگاه هم هیچ چی اون رو تقبل نمی کرد، برای این که هزینه هام رو در بیارم، پروژه های بچه‌های رشته‌های مختلف -حتی ارشد- رو می‌گرفتم و با سی شارپ می نوشتم -دو ترم اول دانشگاه سی شارپ رو یاد گرفتم- تا این که ترم چهارم شد و همکاریم با نارنجی شروع شد و برنامه نویسی رو دیگه حرفه‌ای شروع کردم.

زبان برنامه نویسی مورد علاقه شما چیست و از چه سیستم عاملی برای کدنویسی استفاده می کنید و چرا؟
هر زبونی رو بسته به نیازم استفاده می کنم و هر کدوم جذابیت های خاص خودش رو داره. راستش دنبال ویژوال بیسیک رفتم، بعدش سی شارپ رو بلد شدم، پی اچ پی رو هم که برای وب بلد شدم، همون موقع خب نیاز بود که جاوا اسکرپیت رو هم بلد بشم، یه زمانی دنبال پایتون هم رفتمو حالا هم که اپ اندرویدی می نویسم، مسلما جاوا رو باید یاد می گرفتم.

اوایل مایکروسافت زامبی بودم -به عبارت دیگه خوره ی ویندوز بودم- اما مدتی هست که با مکینتاش کد می زنم. راستش مکینتاش Reliable تره! یعنی که چیزهایی مثل کرش کردن، از بین رفتن دیتا، هارد بترکه، روشن کنی بالا نیاد اصلا این طور نیست و از این چیزها نداره. یه چیز دیگه هم این که بخشی از محصولات اپل، کلاسش هم هست اما واقعیت این که این سیستم عامل واقعا متفاوته و یه جزئیاتی بهش فکر شده و وقتی می بینی قبل از تو کسی به نیازهات فکر کرده، خیلی حال می ده! اما راستش رو بگم اگه الان پول داشتم، شک نکنید می رفتم لپ تاپ سرفیس بوک مایکروسافت روی می خریدم. سرفیس بوک واقعا چیزیه که به نظرم از مک بوک ایر به مراتب فراتر هست، سبکه، قدرتمنده، زیباست، دو تا گرافیک داره و …

اولین IDE هم که کار کردم، ویژوال استودیو بوده -الان هم اندروید استودیو، اکلیپس و … دارن زور می زنن که مثل ویژوال استودیو بشن- الان هم برای کدنویسی اندروید از اندروید استودیو استفاده می کنم و برای کدنویسی وب هم از سابلایم استفاده می کنم.

خیلی ها سوال دارن که برای کدنویسی از اندروید استودیو استفاده کنن یا اکلیپس؟ اما گوگل الان داره تمام تلاشش رو می کنه که اندروید استودیو رو بین دولوپرها جا بیندازه که در این زمینه هم موفق عمل کرده. مثلا وقتی تو اندروید استودیو کد می زنی، همون موقع می تونی خروجی رو توی نمونه گوشی های مختلف ببینی که این خیلی خوبه. در کل، استفاده از اندروید استودیو خیلی خوبه.

کمی هم در مورد همکاری با سایت نارنجی بفرمایید؟
همون طور که می دونید، دفتر مرکزی نارنجی در کرمان بود و زمانی که من دانشگاه بودم، یکی از بچه های نارنجی هم در دانشگاه ما بود که نرم افزار می خوند و دیده بود که من برنامه نویسی بلدم و جزو تاپ های دانشگاه هم هستم، و خودم هم اون موقع بهش گفته بودم که به وب علاقمندم -و یه چند تا کتاب هم در مورد زبان پی اچ پی فقط ورق زده بودم- من رو معرفی کرد به نارنجی.

یه روز ساعت ۶ عصر با آقای هنرمند جلسه ی مصاحبه گذاشتن برام و یکسری سوال های اولیه ازم پرسیدن اما یه چیزی که براشون خیلی اهمیت داشت، بیشتر تاکیدشون روی اخلاقیات بود. دقیقا خاطرم نیست اما اگر اشتباه نکنم، از فرداش همکاریمون به عنوان کارآموز شروع شد و سعی کردم در همون مدت خودم رو خوب نشون بدم. راستش اونجا برام یک رودمپ ترسیم کردن که بایستی بر اساس اون پیش می رفتم و روز به روز چیزهای جدیدی یاد می گرفتم. کتاب های مختلف مرجعی بهم معرفی می کردن، مرتب تمرین می دادن و بعدا من رو چک می کردن. هر چند صفحه ای رو هم که می خوندم رو می بایست به اطلاعشون می رسوندم. اون موقع که آموزش هام تموم شد، وارد اصل کار شدیم و من رو پرت کردن توی سی ام اسی به نام دروپال!

چرا نارنجی از سی ام اس دروپال استفاده می کرد؟
دروپال خیلی قدرتمنده! الان هم سرچ کنید، می‌بینید که نتایج گوگل هم همین رو نشون می ده. راستش دروپال سی ام اسی مثل جوملا و وردپرس نیست بلکه یک فریم ورکه!

دلیل موفقیت سایتمان -نارنجی-را در چه می دیدید؟
نارنجی تیم قدرتمندی داشت و یک تیم خوب هم مسلماً یک مدیر موفق داره. من فکر می‌کنم که این مدیریت آقای هنرمند بود که تونسته بود نارنجی رو به یک سایت نامبر وان در حوزه ی آی تی مبدل کنه! ایشون هم کسانی که حضور فیزیکی داشتن رو خوب هندل می کردن و هم کسانی مثل شماها که در شهرهای دیگه بودین و دورکاری می کردین خیلی خوب هندل می کرد. ما در محیط کارمون خلی محیط دوستانه ایم داشتیم. روزی نبود که چیپس و ماست، تنقلات و … نخریم و دور هم نخوریم. میز پینگ پونگ داشتیم، خلاصه شرایط کاری خوبی برامون فراهم بود.

به نظر شما آیا سایر سایت های هم رده نارنجی/نردبان/نگهبان توانسته اند خلاء این سایت را جبران کنند؟
اگر معیار موفقیت الکسا باشه، آره یکسری سایت‌هایی که مثلاً در حوزه ی آی تی هستن تونستن به رتبه ی زیر ۱۰۰ بیان و بازدید کننده هم دارن. عمده ترینشون دیجیاتو هستش که چون پس از توقف فعالیت نارنجی، برخی بچه‌های نارنجی دور هم جمع شدن و این سایت رو زدن و خیلی زود هم مخاطب خاص خودشون رو پیدا کردن و تا حدودی تونستن ایده‌های نارنجی رو پیاده‌سازی کنن! برای نگهبان ندیدم جایگزینی پیدا بشه ولی سایت نردبان چون بیشترین استقبال ازش به خاطر اندروید بود، بعداً دیدم که سکان آکادمی تاحدودی تونسته اون خلاء رو پر کنه!

چه شد که به برنامه نویسی برای اندروید علاقمند شدید؟
من خیلی دوست داشتم ببینم که موبایل چطوری کار می کنه. اون موقع که می‌خواستم موبایل رو شروع کنم، مکینتاش نداشتم برای همین نتونستم سراغ برنامه نویسی iOS برم، این شد که رفتم سراغ اندروید که هم ابزارش رو داشتم و هم جامعه ی به مراتب بزرگ تری داشت. اون موقع‌ها یادم هست که روزی ۱۲ ساعت کد می زدم. منبع خاصی هم برای یادگیری نداشتم. البته اون موقع‌ها که سایت نردبان رو هندل می کردم، گهگاهی آموزش‌های بهزاد مرادی رو یه نگاهی می‌انداختم اما نه به چشم خریدار چون اصلاً اون موقع تصمیم نداشتم دولوپر اندروید بشم. تنها سورسم یوتیوب، استک اور فلو و گوگل بوده تا به حال.

اولین پروژه ای هم که برای اندروید نوشتم، یک اپی بود به نام IT Ketab که برای خودم نوشتم که از یه سایتی کتاب‌های آی تی رو دانلود می کنه. در حال حاضر هم خیلی اپ های اندرویدی زیادی نوشتم که اون هاییش که می شه معرفی کرد رو می گم. یک اپ نوشته‌ام تحت عنوان چیکو -مشاهده ی چیکو در بازار- که اسمش با خودشه، چی کو! یعنی دنبال هر چیزی که بگردی برات پیدا می کنه. خیلی از اپ های دیگه ای هم که نوشتم چون سازمانی هستن، اجازه ندارم معرفی کنم.

یه اپ باحال دیگه هم نوشتم به اسم سردبیر که ایشالا از طریق همین سکان آکادمی خبر انتشارشو پخش می کنم. چیز جالبیه! فقط خلاصه بگم که اپلیکیشن سردبیر یک شبکه ی اجتماعی مرتبط با اخبار هستش که یکی از کارهاش،‌ همونیه که گوگل ریدر انجام می داد. به نظرم پتانسیل درآمدزایی خوبی داره.

به نظر شما آینده سیستم عامل اندروید در مقایسه با سایر رقبا چگونه خواهد بود؟
شرایط اندروید همین الان خوب هست و آینده‌اش امیدوارم که خوب باشه. برا این می گم امیدوارم که مایکروسافت و اپل خیلی خوب دارن کار می‌کنن و اگر گوگل کمی شل بیاد، مسلماً صدمات جبران ناپذیری رو باید متحمل بشه.

اگر می شود یکی از اپ هایی که طراحی کرده اید و منتشر کرده اید را معرفی نمایید؟
هیمن چیکویی که قبلاً گفتم رو معرفی می کنم. فرض کنید شما وسط خیابون هستید و دنبال پمپ بنزین می گردید. این اپ نزدیک‌ترین پمپ بنزین رو به شما نشون می ده. البته فقط به یک حوزه ی خاص محدود نمی شه و هر بیزینسی رو شامل می شه. در ضمن می تونید به سادگی کسب و کار خودتون رو هم بهش معرفی کنید، عکستون رو بهش اضافه کنید، اطلاعات کسب و کار رو وارد کنید و …

بزرگ ترین اشتباهی که در زندگی حرفه ای خود مرتکب شده اید چیست؟
بزرگ‌ترین اشتباه کل زندگیم این هستش که یکسری از کارها رو نصفه‌نیمه رها کرده و ذهنم رو چند سال که مشغول کرده. برگردم به عقب، یک کار رو تموم می‌کنم بعد می رم سراغ یه کار جدید. دانشگاه هم حتماً می رم و من منکرش نمی شم چرا که یک دید عمیق‌تری به ما در مورد رشته ای که می خونیم می ده. راستش دانشگاه به شخصه چیزی یادم نداده اما وجودش برام لازم بوده و به ذهن من جهت داده که این مسئله در برنامه نویسی خیلی مهمه!

اگر کسی بخواهد تازه وارد دنیای برنامه نویسی شود، چه توصیه‌ای به وی می کنید؟
اول از همه یه جور تستش می‌کنم ببینم که منطق برنامه نویسی رو داره یا نه. چون منطق برنامه نویسی یه چیزی هست که اگر کسی نداشته باشه همه‌اش درجا می زنه. اگر حالا کسی واقعاً علاقه داشته باشه اما این منطق رو نداشته باشه، مسلماً برای شروع نمی گم بره سراغ وب چون وب مجموعه‌ای از چند تکنولوژیه که شامل اچ تی ام ال،‌ سی اس اس، جاوا اسکرپیت هستش و در نهایت یک زبان سمت سرور رو باید بلد باشه اما اگر شما بخواین یک نرم‌افزار دسکتاپ بنویسید، صرفاً اگر سی شارپ بلد باشید می تونید این کار رو انجام بدین.

اگه من باشم، می گم بره اصول برنامه نویسی رو با زبان C شروع کنه، چون بقیه زبون ها C-like هستن، بعد که یه کمی راه افتاد و منطق برنامه نویسی را یاد گرفت، می گم برو حالا به هر چی که علاقه داری بپرداز. اگر کسی دنبال پول درآوردن باشه، هر زبونی که در اون حرفه‌ای باشی می شه باهاش پول درآورد.

اگر به ۵ سال پیش بازگردید، از دید حرفه‌ای چه کارهایی که انجام داده‌اید را هرگز انجام نمی دادید و چه کارهایی که انجام ندادید را حتماً انجام می‌دادید؟
مسلماً باز با نارنجی همکاری می کردم. به غیر از اون، بیشتر کتاب می خوندم و همگام با تکنولوژی پیش می رفتم. اکثر برنامه نویس ها این‌طوری هستن که یک زبان یا فناوری رو که یاد می گیرن، دیگه علم خودشونو رو به روز نمی کنن و با همون دانش اولیه چند سال پیش می رن. من هیچ وقت این‌جوری نبودم و سعی می‌کردم آپ تو دیت باشم ولی خوب دوست داشتم بیشتر در این زمینه مطالعه کنم.

علاوه بر این، سعی می‌کردم خیلی از این شاخه به اون شاخه نپرم. البته این هم بد نیست که از هر زبونی یه ذره بدونی چون دیدت رو باز می کنه، اما در کل تمرکز روی یک چیز تو رو در اون چیز خاص حرفه‌ای تر می کنه. در ضمن اگر برگردم عقب، شاید هر پروژه ای رو قبول نمی‌کردم و با آینده نگری و با وسواس بیشتری پروژه هایی که به سمتم می آمدن رو انتخاب می کردم.

شما جایگاه برنامه نویسان ایرانی را در مقایسه با برنامه نویسان کشورهای جهان اول در چه جایگاهی می بینید؟
از نظر حقوق و دستمزد که هیچ چی! میانگین دستمزد یک برنامه نویس خوب در ایران در بهترین حالت ممکن بین ۵ تا ۱۰ میلیون در ماه باشه -با احتساب پروژه های شخصی و کاری- اما مثلاً یک برنامه نویس حرفه‌ای در آمریکا به پول ما چیزی در حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومن می تونه درآمد داشته باشه. از لحاظ فنی، ما برنامه نویس های خوبی داریم. مثلاً Intro.js رو یک ایرانی نوشته که در کل دنیا خیلی هم ازش استقبال شده. به غیر از این، هکرهای خوبی هم داریم هم کلاه سفید و هم کلاه سیاه!

تاکنون به رفتن از ایران فکر کرده اید؟
راستش فکر کنم همه ی جوان‌های ایرانی حداقل یک بار به رفتن از این مملکت فکر کرده اند، من هم زیاد فکر کرده‌ام ولی خانواده‌ام برام مهم تره به همین خاطر در ایران فعلا می مونم.

نظر شما در مورد آینده برنامه نویسان در ایران چیست؟
اگر همه چیز خوب پیش بره، -از لحاظ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی- آینده رو من روشن می‌بینیم چرا که فناوری روز به روز در دنیا و ایران داره پیشرفت می کنه و پای ثابت این دنیای فناوری، برنامه نویسی و برنامه نویسان هستن.

سکان آکادمی اولین جایی است که در ایران مبحث آموزش برنامه نویسی به بچه ها رو استارت زده. در این رابطه نظر خاصی دارید؟
اتفاقاً چون در فامیل من رو به عنوان مهندس برنامه نویس می شناسن، گاهی اوقات افراد میان پیش من و ازم می خوان که به بچه هاشون برنامه نویسی یاد بدم. من همیشه برام سؤال بود که آخه چه‌جوری میشه به یک بچه اصول برنامه نویسی رو با یه زبان سطح بالایی مثل زبان سی پلاس پلاس درس داد. بچه‌ای که نه زبان انگلیسی بلد است، نه به درستی می تونه حتی با کامپیوتر کار کنه تا این که در همین سکان آکادمی با زبان اسکرچ آشنا شدم. پسر عمه‌ام رو هم سوق دادم که اصول برنامه نویسی رو با این زبان یاد بگیره ولی این که چیزی یاد گرفت، نگرفت دیگه نمی دونم. اما فکر می کنم که در حال حاضر همین اسکرچ جزو یکی از بهترین گزینه های روی میز باشه.

و در آخر، هرچه دل تنگتان می خواهد بفرمایید بگویید؟
اگر بخوام سکان آکادمی رو نقد کنم، اگه راستش رو بگم، آموزش های برنامه نویسی سکان آکادمی رو هیچ نظری دربارشون ندارم چون نه بهشون نیاز دارم و نه تا به حال رفتم سراغشون اما مطالب وبلاگ سکان آکادمی رو دنبال می کنم و فکر می کنم که سکان آکادمی هرچی داره از سایت نردبان داره و باید تمام تلاششو کنه که ادامه ی راه نردبان رو بره. علاوه بر این، سکان آکادمی سایت های رقیب زیادی داره مثل کائسنا که واقعا دارن خوب کار می کنن. رابط کاربری سایتتون هم نسبت به قبل خیلی بهتر شده. در کل، التماس دعا داریم ایشالا که مشکلات همه حل بشه و همه دور هم خوشحال باشیم و پیشرفت کنیم. ممنون از این که فرصتی فراهم کردید با برو بچه های برنامه نویس ایرانی گپی بزنم.

منبع