برنامه نویسی چیست؟


به زبان خیلی ساده،‌ برنامه نویسی عبارت است از نوشتن دستوراتی که یک سیستم -مثل کامپیوتر- آن‌ها را متوجه شده و دستورات ما را یکی پس از دیگری اجرا می کند. حال، یک زبان برنامه نویسی لغات، دستورات و قوانینی را در اختیار ما به عنوان یک برنامه نویس قرار می‌دهد که از آن طریق می‌توانیم با کامپیوترها و سیستم‌های کامپیوتری صحبت کنیم (دقیقاً به همان صورت که ما از واژگان زبان شیرین فارسی برای ارتباط با یکدیگر استفاده می‌کنیم و حرف همدیگر را می فهمیم!)

به خاطر داشته باشید
به مجموعه دستوراتی که در قالب یک پکیج قرار می‌گیرند و در اختیار سیستم گذاشته شده و سیستم هم آن را متوجه می شود، نرم‌افزار یا اپلیکیشن گفته می شود.

توجه داشته باشیم که یک برنامه ی کامپیوتری چیزی بیش از حل یک مسأله نیست. به عبارت دیگر، نرم‌افزارها یا اپلیکیشن ها به منظور حل یک مشکل خاص طراحی شده و به بازار عرضه می شوند. حال هرچه این مشکل بزرگ‌تر و جهانی تر باشد، آن نرم‌افزار هم کاربردی‌تر و معروف تر خواهد شد.

در حقیقت، کسانی که علاقمند به برنامه نویسی هستند می بایست سعی کنند یکی از دغدغه ها یا مشکلات جامعه ی خود را برطرف سازند تا نرم‌افزار ایشان با اقبال عمومی رو به رو شود. یک برنامه نویس پیش از شروع به کدنویسی و انجام پروژه، دقیقاً می بایست بداند که قرار است چه مشکلی را حل نماید و مهم تر از یافتن مشکل، این مسئله که آیا مشکلی که وی در صدد حل آن است آیا واقعا دغدغه درصد قابل توجهی از جامعه است یا گروهی کوچکی از کاربران را پوشش می دهد.

هر برنامه کامپیوتری یا به عبارتی هر نرم افزار مجموعه ای از دستوراتی است که به ترتیب خاصی به کامپیوتر داده می شوند و یکی پس از دیگری اجرا می شوند. به طور مثال یک ویروس -که یک برنامه ی مخرب کامپیوتری است- دستوراتی بر مبنای تخریب و یا از بین بردن بخشی از اطلاعات ذخیره شده روی کامپیوتر را دارا است. برای روشن تر شدن مطلب، نرم افزار را به یک مثال از زندگی روزمره مان تشبیه می کنیم. فرض را بر این بگذاریم که خودروی شخصی شما خراب می شود و شما مجبور می شوید که آن را نزد مکانیکی ببرید. مکانیک پس از عیب یابی خودروی شما از شاگرد خود می خواهد که موارد ذیل را به ترتیب اجرا کند:

اول ماشین را خاموش کند. دوم کاپوت ماشین را بالا بزند. سوم روکش انژکتور را بردارد. چهارم پس از باز کردن انژکتور سوزن سوم آن را تعویض کند. پنجم انژکتور را مجدداً سوار کند. ششم روکش آن را نصب کند. و در نهایت کاپوت ماشین را بسته و استارت بزند.

در مثال فوق مکانیک به منزله برنامه نویس است و شاگرد هم به منزله اجرا کننده و یا همان کامپیوتر. مفهوم تعمیر شدن ماشین را نیز می توان به عملیاتی تشبیه کرد که یک نرم افزار انجام می دهد. هر یک از دستوراتی را که مکانیک به شاگردش می دهد همانند همان دستوراتی است که ما به عنوان برنامه نویس به کامپیوتر می دهیم تا کاری را انجام دهد. حال اگر این دستورات به نحوی باشند که کار مثبتی صورت گیرد ما یک نرم افزار تولید کرده ایم و چنانچه این دستورات موجب ایجاد خللی در سیستم شوند و به جایی صدمه بزنند ما یک بدافزار یا ویروس طراحی کرده ایم (در مثال تعمیر خودرو، شاگرد مکانیک می توانست به جای تعوض سوزن انژکتور، نه تنها سوزن را تعویض نکند بلکه از عمد به مابقی سوزن ها هم صدمه بزند!)

در برنامه نویسی اصطلاحاً به هر دستوری که می خواهیم اجرا شود یک Statement گفته می شود. حال برای نوشتن تعدادی Statement ما نیاز به یک ویرایشگر متن داریم تا بتوانیم دستورات مد نظر را در آن وارد سازیم.

نکته
توجه داشته باشیم که هدف از یادگیری برنامه نویسی، این نیست که ما برنامه نویس زبان پایتون یا برنامه نویس زبان سی شویم بلکه هدف این است که ما یک برنامه نویس خوب شویم و زبان‌های برنامه نویسی مختلف صرفاً به مثابه ی ابزاری برای انجام کارهای ما هستند.

یک برنامه نویس خوب با هر زبانی می‌تواند یک محصول منحصر به فرد تولید کند اما یک برنامه نویس بد، حتی اگر بهترین و سریع‌ترین زبان برنامه نویسی دنیا را در اختیار وی قرار دهیم، باز هم تضمینی ایجاد نمی‌کند که برنامه اش اثربخش باشد.

خوشبختانه برنامه نویسی مهارتی است که الزاماً نیاز به دانشگاه رفتن ندارد و هر کسی که صرفاً علاقمند به یادگیری آن باشد می‌تواند ظرف مدت چند ماه -و نهایتاً یک سال- به یک برنامه نویس در حوزه ای که به آن علاقمند است مبدل شود.

برخی از افراد بر این باورند که برای برنامه نویس شدن نیاز است تا تحصیلات دانشگاهی داشت یا یک متخصص علم ریاضیات بود. درست است که داشتن ذهن ریاضیاتی و تحلیلی به هرچه بهتر شدن شما به عنوان یک برنامه نویس کمک می کند، اما این اصلاً بدان معنا نیست که اگر شما متخصص ریاضیات نباشید نمی‌توانید به یک برنامه نویس موفق مبدل شوید (در واقع این باور نادرست شبیه به آن است که یک زن و شوهر برای بچه‌دار شدن، هر دو می بایست لیسانس بیولوژی داشته باشند!)

لیست نظرات
کاربر میهمان
دیدگاه شما چیست؟
کاربر میهمان
رضا سنگ سفیدی
رضا سنگ سفیدی
۱۳۹۶/۰۴/۲۵
لیسانس بیولوژی رو خوب اومدین :دی!
fighter
fighter
۱۳۹۶/۰۴/۰۶
bravo
adelsobhan
adelsobhan
۱۳۹۶/۰۲/۲۴
سلام آموزشتون عالیه
فقط خواستم بپرسم متن قابل پرینت گرفتن ندارید حتی اگه pdf باشه
باتشکر
کاربر میهمان
کاربر میهمان
۱۳۹۵/۱۲/۰۵
عالی بود
amirmohammad
amirmohammad
۱۳۹۵/۰۹/۲۴
it's very good
Computer
Computer
۱۳۹۵/۰۹/۰۲
خیلی خیلی خیلی عامیانه و زیبا :) سپاس :)
Vahid 95
Vahid 95
۱۳۹۵/۰۷/۲۲
ب زبان عامیانه...
خداوکیلی دمتون گرمممممم
نامشخص
نامشخص
۱۳۹۵/۰۶/۰۲
عالی
Shariat
Shariat
۱۳۹۵/۰۴/۲۶
عالی و پایدار باشید
Amirhv
Amirhv
۱۳۹۵/۰۲/۱۴
عالی
javad
javad
۱۳۹۵/۰۱/۲۱
بسیار عالی،دمتون گرم
رضا بختیاری
رضا بختیاری
۱۳۹۴/۱۱/۲۳
اين بخش هم عالي بود ما كه رفتيم درس بعدي
کاربر میهمان
کاربر میهمان
۱۳۹۴/۱۰/۲۱
واقعا عالی .. دمتون گرم
محمد رستمی
محمد رستمی
۱۳۹۴/۰۸/۲۶
عالی مثل همیشه