چگونه به کارگیری از اصول روانشناسی می‌تواند منجر به موفقیت سایت شما گردد؟

در پاسخ به این سؤال که «چه چیزی کاربران سایتمان را ترغیب به تعامل با سایت می کند؟» بایستی گفت که همواره دلایلی منطقی پشت قضیه وجود دارند و این در حالی است که اگر اصول روانشناسی رفتارهای کاربران را هم به آن ضمیمه کنیم، می‌توانیم اطمینان حاصل کنیم که سایت ما به موفقیت خواهد رسید. آنچه در این مقاله قرار است مورد بررسی قرار دهیم این است که چگونه با شناخت رفتارهای کاربران از دید روانشناسی، می‌توان ایشان را به کاربران وفاداری مبدل ساخت. با سکان آکادمی همراه باشید.

به طور حتم تاکنون در وب سایت‌های مختلفی با برخی تکنیک های جذب کاربر مثل استفاده از رنگ‌ها و تصاویر چشم نواز، نوشتن پاراگراف های ابتدایی گیرا، استفاده از عناوین کلیک خور و … مواجه شده اید. این تکنیک ها تأثیر مستقیمی روی موفقیت یک سایت دارند (اگر به سایت‌های زرد توجه کرده باشید، وب مسترهای این سایت‌ها به خوبی بلد هستند که عناوین را چگونه انتخاب کنند که کاربران یکی پس از دیگری روی آن‌ها کلیک کنند.)

در این حوزه، آنچه کمی دشوار به نظر می‌رسد پیش‌بینی رفتارهای کاربران است. به عبارت دیگر، ما به عنوان یک وب مستر می بایست بر اساس موقعیت جغرافیایی، جنسیت کاربران، جایگاه اجتماعی، سطح سواد، علايق و … رفتار کاربران سایتمان را درک کرده و بسته و نیاز ایشان محتوا تولید کنیم.

آنچه در این پست قرار است مورد بررسی قرار دهیم، مجموعه‌ای از اصول تجربه ی کاربری، قوانین روانشناسی، هوش هیجانی و … است و در صورتی که به درستی آن‌ها را اعمال کنیم، این تضمین را می‌توان ایجاد کرد که کاربران سایت مان بیشتر روی لینک ها کلیک کرده و این بدان معنا است که ایشان علاقمند به محتوای قرار گرفته در سایت ما هستند.

سهولت در استفاده
اگر قصد دارید تا کاربران گذری سایت خود را به کاربرانی وفادار مبدل کنید تا مشتری ثابت سایت شما گردند، پیش از هر چیز می بایست موانع را از مقابل کاربران بردارید. به عبارت دیگر، سایت شما می بایست Easy to Use یا «به سادگی قابل استفاده» باشد.

کاربر جماعت موجودی تنبل، راحت طلب، زیاده‌خواه و باهوش است. پس زمانی که با چنین موجودی سر و کار دارید، می بایست مراقب باشید هر کاری که در تضاد با یکی از خصوصیات کاربر باشد منجر به فراری دادن کاربر خواهد شد. برای روشن شدن این مسأله مثالی می زنیم. فرض کنیم که در سکان آکادمی، کاربران برای استفاده از آموزش‌های برنامه نویسی مجبور بودند تا ابتدا در سایت ثبت نام کنند. خیلی از کاربران از این سیاست متنفر هستند به چند دلیل که دو مورد از مهم‌ترین آن‌ها را ذکر می کنیم: اول اینکه اطلاعات شخصی خود را به رایگان می بایست در اختیار مدیر یک سایت قرار دهند، دوم اینکه ممکن است پس از ثبت نام و دانلود چند آموزش اول دریابند که آموزش‌ها به درد ایشان نمی خورد!

اگر سکان آکادمی سیاستی مبنی بر ثبت نام در سایت به منظور استفاده از آموزش‌ها را اتخاذ کرده بود -که خوشبختانه این کار را نکرده است- همین مسأله منجر به ریزش تعدادی از کاربران بالقوه ی دوره های آموزش برنامه نویسی در سکان آکادمی می شد.

گیرایی لینک ها
دکمه های CTA، لینک ها و غیره می بایست چشم نواز و گیرا باشند و کاربر برای یافتن یک چیز اصلاً نمی بایست ذهن خود را درگیر سازد. در علم روانشناسی، چیزی داریم تحت عنوان Serial Position Effect که برای درک بهتر این اصطلاح مثالی می زنیم. وقتی که شما می‌خواهید یک شماره موبایل را حفظ کنید، کمتر پیش می‌آید که هر یازده رقم را پشت سر هم حفظ کنید بلکه شماره ی موبایل را به سه بخش مجزا تقسیم‌بندی می‌کنید (مثلاً ۰۹۳۷ سپس بخش میانی مثل ۶۶۶ و در نهایت بخش پایانی مثل ۲۲۲۱) در چنین صورتی، به خاطر آوردن شماره ی موبایل هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت کاری بس آسان‌تر است.

حال در ارتباط با Serial Position Effect می بایست همواره دو مسأله را مد نظر قرار دهیم که اولی تقدم آیتم های قرار گرفته در یک سایت است. به عبارت دیگر، کاربران سایت ما به طور ناخودآگاه چیزهایی که در ابتدای یک صفحه، در اول یک لیست، در بالای یک بلوک و … قرار گیرند را راحت‌تر به یاد می آورند. دلیل علمی این رفتار هم این است که فضای حافظه ی کوتاه مدت کاربر اندک است پس وقتی که کاربر ذهنش را با آیتم های مختلف سایت ما در کوتاه مدت پر می سازد، آیتم هایی که ابتدا وارد ذهن وی می‌شوند از شانس ماندگاری بیشتری برخوردارند.

مورد دوم هم مرتبط با تاخر آیتم های قرار گرفته در سایت است. به عبارت دیگر، کاربران چیزهایی که در انتهای یک لیست و یا در پایان یک صفحه قرار می‌گیرند را بهتر به یاد می آورند. نتیجه اینکه هر آنچه در وسط صفحه ی سایت ما قرار می گیرد، از کمترین میزان توجه برخوردار خواهد بود.

تجربه ی کاربری
امروزه اطمینان حاصل کردن از اینکه کاربران سایت ما تجربه ی خوبی از ورود به سایت پیدا کرده‌اند یا خیر بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد چرا که اگر کاربری وارد سایت ما شود و اصطلاحاً با سایت ما حال نکند، احتمال اینکه مجدد به سایت ما بازگردد خیلی اندک خواهد بود. لذا آشنایی با برخی اصول UX از اهمیت بسزایی برخوردار است که در ادامه به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می کنیم:

- محتوای سایت خود را سهل الوصول کنید: به عبارت دیگر، از آنجا که بسیاری از کاربران خیلی علاقه‌ای به مطالعه از طریق مانیتور ندارند، پس شما به عنوان ادمین یک سایت می بایست از پاراگراف های کوتاه، بولت، بولد کردن بخش‌های حساس و سایر تکنیک ها استفاده کنید. علاوه بر این، سعی کنید در حدی معقول از تصاویر در تولید محتوای سایت خود استفاده کنید چرا که به قول معروف A Pircture Is Worth A Thousand Words یعنی «تاثیرگذاری یک تصویر از هزاران کلمه بیشتر است!»

- از قانون Less Is More استفاده کنید: در طراحی رابط کاربری چیزی داریم تحت عنوان قانون KISS که برخی کارشناسان می‌گویند مخفف واژگان Keep It Super Simple به معنی «همه چیزا را واقعاً ساده سازی کنید!» می باشد. تجربه نشان داده است که خیلی از کاربران از طراحی های ساده و قالب‌هایی که قبلاً با آن‌ها مواجه شده‌اند خوششان می آید.

پس اگر قصد ساختار شکنی دارید و می‌خواهید UIیی عجیب و غریب طراحی کنید، حتماً ریسک آن را هم به جان بخرید چون ممکن است که رابط کاربری شما با اقبال عمومی مواجه نشود. جالب است بدانید که آمار و ارقام به دست آمده از رفتارهای کاربران حاکی از آنند کاربرانی که رابط کاربری یک سایت را پیچیده تلقی کنند به زودی سایت را ترک خواهند کرد اما این در حالی است که سادگی رابط کاربری منجر به ماندگاری بیشتر کاربران خواهد شد.

- تایپوگرافی در احساس کاربران دخیل است: درست است که فونت فارسی به زیبایی فونت انگلیسی نیست و اگر شما یک سایت انگلیسی را با فونت فارسی طراحی کنید آن زیبایی که باید و شاید را ندارد اما با همین اوضاع هم می‌توان یکسری کارها انجام داد تا کاربران از فونت سایت لذت ببرند. مثلاً به جای استفاده از فونت تاهوما، می‌توانید از فونت بی یکان استفاده کنید که هم کاربرپسند تر و هم شکیل تر است. شکی به خود راه ندهید که اگر سایت شما با فونت Arial بالا می آید، تعداد قابل توجهی از کاربران را از دست خواهید داد!

روانشناسی انتخاب
تحقیقات علمی حاکی از آنند که وقتی کاربری در معرض آپشن های مختلفی قرار می گیرد، انتخاب برای وی دشوار شده و این احتمال وجود دارد که قید مطالعه ی یک مقاله، خرید از فروشگاه، کلیک روی یک لینک و … را بزند. به عبارت دیگر، ما به عنوان یک ادمین سایت می بایست گزینه های پیش روی کاربران را در یک حد معقول نگه داریم تا فرایند تصمیم گیری ایشان را تسهیل کنیم.

برای روشن شدن این مسأله مثالی می زنیم. زمانی که شما شبکه‌های تلویزیونی ایران را جستجو می کنید، با توجه به اینکه گزینه های پیش روی شما اندک هستند، سعی می‌کنید به چشم خریدار به برنامه‌های سیما توجه کنید تا از میان چند شبکه ی محدودی که وجود دارد، یکی که با سلیقه ی شما جور در می‌آید را انتخاب کرده و شروع به نگاه کردن کنید. در مقابل، شبکه‌های ماهواره ای وجود دارند که مثلاً چیزی در حدود ۲۰۰۰ شبکه ی مختلف پیش روی شما است که بایستی از میان آن‌ها یکی را انتخاب کنید. در چنین شرایطی کار برای شما استرس زا، خسته‌کننده و عین حال مأیوس کننده است و در نهایت منجر به این می‌گردد که شما شبکه‌ها را یکی پس از دیگری رد کرده و شاید هم پس از جستجوی آن ۲۰۰۰ شبکه، هیچ کدام مورد پسند شما واقع نگردد.

برای اینکه این قضیه حسابی درک شود یک مثال خوب دیگر می زنیم. فرض کنیم آقایی قرار است ازدواج کند. حال دو سناریوی مختلف را مد نظر قرار می دهیم. در سناریوی اول آقا داماد ما هفت کیس مختلف پیش رو دارد که عبارتند از: عسل، مریم، خاطره، گیتی، ماندانا، آتوسا و کاملیا. هر کدام از این عروس خانم‌های آینده ویژگی‌ها خاص خود را دارا هستند که همگی هم خوب می‌باشند مثلاً یکی باسواد است، یک خوش اندام است، دیگری پول‌دار است، یکی دیگر هم باسواد است و هم ویزای آمریکا دارد، آن یکی هم پول‌دار، هم زیبا و هم باسواد است اما خیلی قد کوتاه است و …

در چنین شرایطی واقعاً تصمیم گیری کاری دشوار است و ممکن است که آقای مد نظر قید ازدواج را بزند چرا که همواره این ذهنیت را دارد که نکنه اشتباه تصمیم بگیرم و بدبخت شوم!

حال سناریوی دوم را فرض کنیم به این شکل که آقای مد نظر دو کیس مختلف بیشتر پیش رو ندارد یکی عسل و دیگری مریم (برای خلاصه شدم کلام، دیگر خیلی به خصوصیات عسل خانم و مریم خانم نمی پردازیم.) در چنین شرایطی، مسلماً تصمیم گیری کاری آسان‌تر خواهد بود چرا که احتمال سردرگمی کمتر است. نتیجه اینکه در طراحی وب هم چنین قضیه ای حکمفرما است پس مراقب باشیم تا از هر چیزی که منجر به سردرگمی کاربرانمان شود جلوگیری کنیم.

تأثیر دوپامین روی کلیک کردن
بدون شک، وقتی که سکان آکادمی مقاله‌ای را در وبلاگ اش منتشر می کند، یک مقاله ی جدید می بایست با بخشی از احساسات، سلایق، علایق و دغدغه های یک کاربر فرضی گره بخورد تا وی روی آن مقاله کلیک کند. آدم‌ها بیکار نیستند تا وارد سایت ما شوند -یا وارد پروفایل ما در شبکه‌های اجتماعی شوند- بلکه ایشان به دنبال رفع یکی از نیازهای اساسی خود هستند. مثلاً اگر کاربری دنبال مطالب زرد است -مثلا اینکه فلان بازیگر زن حامله شد- خب سایت ما می بایست این نیاز وی را مرتفع سازد یا اگر کاربری دنبال آخرین ویژگی‌های نسخه ی ۷ زبان برنامه نویسی پی اچ پی است، پس مقاله‌ای که در این باره در سایت منتشر می‌کنیم حتماً می بایست ارزشمند باشد تا نیاز کاربر ما ارضاء گردد که در غیر این صورت، این بار اول و آخری است که کاربری که با سرچ به سایت ما رسیده است به سایتمان سر می زند. به طور خلاصه، کاربران می‌خواهند پس از ورود به سایت ما، دست پر از آن خارج شوند و وقت ایشان تلف نشود.

دوپامین چیزی است که حس لذت در مغز را ایجاد می‌کند و به طور کلی کمک می‌کند تا انسان‌ها فیدبک های احساسی به شرایط محیطی بدهند و اگر چیز خوبی دیدند، در مقابل آن بازخورد نشان دهند.

در پاسخ به این سؤال که چگونه می‌توان دوپامین را در مغز کاربران سایتمان فعال سازیم؟ بایستی گفت که استفاده از کلماتی که با احساس کاربران سر و کار دارد در عنوان مقالات، استفاده از کلمات جذاب، اصطلاحاتی که با فرهنگ کاربران درگیر است و … کمک به ترشح دوپامین در کاربران می گردد.

برای روشن شدن این مسأله مثالی می زنیم. فرض کنیم که در سایت خود قرار است مقاله‌ای آموزشی درباره ی زبان برنامه نویسی پایتون منتشر کنیم. دو عنوان مختلف می‌توان برای این مقاله در نظر گرفت: یکی «آموزش اصول زبان برنامه نویسی پایتون» و دیگری «آموزش زبانی به نام پایتون از سیر تا پیاز!» باتوجه به اینکه اصطلاح «از سیر تا پیاز» با فرهنگ ایرانی گره خورده است و کاربران با آن ارتباطی احساسی دارند، مسلماً انتخاب عنوانی به این شکل تأثیرگذارتر خواهد بود.

عدم استفاده از اینجا را کلیک کنید: خیلی از سایت‌ها را می‌بینیم که برای ارجاع دادن کاربران برای مشاهده ی یک مقاله، خرید یک محصول و یا استفاده از یک سرویس، دکمه ای تحت عنوان «اینجا را کلیک کنید» در معرض دید کاربران قرار می‌دهند که این بدترین کاری است که یک ادمین سایت می‌تواند انجام دهد. این کار نه تنها اعتماد کاربران را سلب می کند، بلکه از دید موتورهای جستجویی همچون گوگل نیز مورد تأیید نیست. همواره سعی کنید Anchor Textها و یا متونی که به جایی دیگر لینک هستند را با عناوین توصیفی پر کنید. در حین ایجاد Anchor Textها، هرگز از جملات استفاده نکنید بلکه سعی کنید یک عبارت به کار گیرید. 

علاوه بر این، به کاربران خود گیر ندهید. به عبارت دیگر، در جای جای سایت خود از دکمه های CTA یا دکمه هایی که کاربران را به خرید یک محصول، خرید یک سرویس و … سوق می‌دهند استفاده نکنید. این کار شبیه به مغازه های لباس فروشی است که شما وارد مغازه شده‌اید تا فقط لباس‌ها را نگاه کنید، اما فروشنده ی سمج به زور یک کت و شلوار تن شما می‌کند که در نهایت با خود می‌گویید چه اشتباهی کردم وارد این مغازه شدم!

آنچه در این مقاله مورد بررسی قرار دادیم، چیزهایی بود که تاکنون سعی کرده‌ایم در سکان آکادمی رعایت کنیم (البته در برخی مواقع هم نتوانسته‌ایم به خوبی آن‌ها را عملی سازیم) و تکنیک های فوق الذکر این تضمین را ایجاد می‌کنند تا کاربران وفاداری برای سایت خود بیابیم. نظر شما چیست؟ آیا تاکنون از این تکنیک ها استفاده کرده و نتیجه ی مثبت گرفته اید؟ نظرات خود را با سایر کاربران سکان آکادمی به اشتراک بگذارید.

How psychology can help generate more clicks on your links

0


بهزاد مرادی

از جمله علائقم می‌شه به نشر علم،‌ سرمایه‌گذاری روی نسل آینده، برنامه‌نویسی به خصوص زبان PHP و جامعهٔ اپن‌سورس و همچنین راه‌اندازی استارتاپ و کارآفرینی اشاره کرد و اعتقاد دارم که سکان آکادمی می‌تونه بستری باشه که از اون طریق به علائقم جامهٔ عمل بپوشونم!






  • محمد در تاریخ: 1394/06/14

    به نظر من شما سایتی طراحی کردید که استفاده ازش بسیار راحته و البته مطالبی که میذارید هم عنوان های خوبی دارند. خلاصه من از وجود چنین سایتی بسیار خوشحالم.
    فقط توصیه ی من اینه که کمی روی زیباتر کردن سایت کار کنید. برای طراحی هم می تونید کمی از الگوهای متریال دیزاین برای وبسایت ها استفاده کنید چون متریال دیزاین مال شرکتی مثل گوگله حتما کلی آزمایش شده تا کاربر پسند باشه.
    البته این فقط یک پیشنهاد بود شما اول باید ببینید که چنین طراحی برای سکان آکادمی خوبه یا نه.

از طریق این فرم، می توانید بدون ثبت نام نظر دهید و یا اگر قبلا ثبت نام کرده اید، با ورود ناحیه ی کاربری می توانید علاوه بر ثبت نظر، به مدیریت نظرات خود نیز بپردازید.
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)