برخی باورهای نادرست در مورد UX یا تجربه کاربری که باید از آن‌ها پرهیز کرد!

برخی باورهای نادرست در مورد UX یا تجربه کاربری که باید از آن‌ها پرهیز کرد!

اصطلاح UX در دهه ۹۰ میلادی توسط فردی به نام Don Norman که یک روانشناس و مهندس الکترونیک بود ابداع شد اما از آن زمان تاکنون این مفهوم آن طور که باید و شاید توسط شرکت های مختلف مورد استفاده بهینه قرار نگرفته است (مشاهده سایت شخصی مبتکر تجربه کاربری). شاید یکی از دلایلی که این مفهوم بسیار مهم و کاربردی مهجور مانده این باشد که بسیاری از طراحان با راه‌های اعمال یک UX یا تجربه کاربری خوب آشنا نیستند. یکی دیگر از دلایل هم می‌تواند این باشد که این مفهوم عمر خیلی طولانی نداشته و همین مسأله منجر می‌گردد تا افراد کمتری هم به سراغ آن بروند. در ادامه با وبلاگ سکان آکادمی همراه باشید تا با یکسری از باورهای نادرست در مورد تجربه کاربری آشنا شویم.

باور نادرست ۱ UI و UX هم معنا هستند
UI مخفف واژگان User Interface به معنی رابط کاربری و UX مخفف واژگان User Experience به معنی تجربه کاربری است. اگرچه که این دو مفهوم ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند اما این در حالی است که هر کدام از آن‌ها وظیفه مخصوص به خود را دارا است. به طور کلی، منظور از رابط کاربری، بخشی از تجربه کاربری است که تا حد قابل توجهی می‌تواند منجر به ایجاد یک تجربه کاربری خوب گردد. حقیقت امر این است که بسیاری از طراحان و برنامه نویسان تجربه کاربری را به عنوان ظاهر یک برنامه قلمداد می‌کنند اما این در حالی است که ماهیت واقعی UX یا تجربه کاربری عبارت است از مجموعه‌ای از این موارد: تحقیق در مورد نیاز کاربران،‌ مصاحبه رو در رو، تست های مرتبط با محصول، جمع آوری آمار، طراحی محصول، تعاملات کاربر، کاربردی بودن محصول، طراحی نمونه اولیه و …

باور نادرست ۲ استفاده از عناصر بصری جذاب کمک به تجربه کاربری بهتر می کند
برخی طراحان بر این باورند که استفاده از عناصر بصری جذاب مثل تصاویر متحرک، انمیشن، عکس‌های سکسی و … کمک شایانی به یک تجربه کاربری بهتر از جانب End-user ها خواهد شد. توجه داشته باشیم که مفهوم «طراحی» صرفاً به معنی ایجاد چیزهای زیبا نیست بلکه یک محصولی که خوب طراحی شده باشد می‌تواند شامل عملکرد بالا بوده اما در عین حال به سادگی هم قابل استفاده باشد (دقیقاً شبیه به چیزی که در محصولات اپل می بینیم). به گفته خالق مفهوم تجربه کاربری ”نکته اصلی در مورد یک طراحی کاربر-محور این است که هرگونه پیچیدگی از داخل آن حذف گردد و محصول نهایی یک محصول قابل فهم و کاربردی بوده و کاربران در حین استفاده از آن لذت ببرند.” به طور کلی، ما می بایست محصولی به کاربران ارائه دهیم که تا حد ممکن ساده بوده اما در عین حال خصوصیات کاربردی فراوانی هم داشته باشد.

باور نادرست ۳ یک طراح می‌تواند وظایف متخصص تجربه کاربری را نیز به عهده گیرد
 محصولی که در فرایند تولید آن، پروسه طراحی اولویت بالایی داشته باشد به طور حتم به محصولی جذاب و گیرا مبدل خواهد شد اما این جذابیت هرگز بدان معنا نیست که کاربران تجربه کاربری خوبی از آن خواهند داشت. اینجا است که اهمیت برخورداری از یک متخصص تجربه کاربری در تیم طراحی و توسعه دوچندان می گردد. تفاوت اصلی مابین متخصص تجربه کاربری با طراح رابط کاربری در این است که یک طراح دغدغه های کاربران را از دید زیبایی شناسی مد نظر قرار می‌دهد اما یک متخصص UX این کار را از دید حس کاربر نسبت به محصول انجام می دهد. یک طراح Face یا ظاهر یک سایت یا اپلیکیشن را ایجاد می‌کند اما یک متخصص تجربه کاربری به تحقیق در بازار پرداخته، آمار به دست آمده را تحلیل می کند، اقدام به مصاحبه با کاربران بالقوه می‌کند و بازخورد کاربران را می‌گیرد تا در نهایت بتواند یک حس خوب در کاربران ایجاد کنند تا مجدد اقدام به استفاده از محصول ما کنند. نکته جالب توجه اینکه در شرکت های تراز اول دنیا، میانگین درآمد کارشناسان UX به مراتب بالاتر از طراحان UI است. برای آنکه بخواهیم تفاوت مابین تجربه کاربری با رابط کاربری را متوجه شویم، تصویر زیر را می‌توانیم مد نظر قرار دهیم:

 برخی باورهای نادرست در مورد UX یا تجربه کاربری که باید از آن‌ها پرهیز کرد!

در تصویر فوق، یک میز غذا خوری را مد نظر قرار داده ایم. همان‌طور که در تصویر مشاهده می شود، وظیفه کارشناس تجربه کاربری این است که نوع غذا، چیدمان میز، ابزارهای مورد نیاز، محتویات به کار رفته در پخت غذا، نوع نوشیدنی و … را مشخص سازد اما در مقابل طراح رابط کاربری این وظیفه را دارا است تا تصمیماتی که کارشناس تجربه کاربری اتخاذ کرده است را به بهترین شکل -از لحاظ بصری- تزیین کند.

باور نادرست ۴ تجربه کاربری نیاز به تست شدن ندارد
از آنجا که مفهوم تجربه کاربری ارتباط مستقیمی با کاربران دارد، پس ما نیاز داریم تا در فرایند طراحی یک محصول به کاربر بهای بیشتری دهیم و از طریق وی محصول نهایی خود را تست کنیم و در صورت وجود هرگونی مشکلی در حین استفاده از محصول، در اسرع وقت آن را رفع نماییم. به طور مثال، اگر قرار است که یک سایت طراحی کنیم، حتماً می بایست سایت خود را در مرورگرهای مختلف مثل فایرفاکس، کروم، اینترنت اکسپلورر و … تست کنیم (شایان ذکر است که اکثر ادارات دولتی ایران، کماکان از نسخه های قدیمی IE استفاده می کنند.) توجه داشته باشیم که در طراحی تجربه کاربری، هرگز نمی بایست فرایندی ایجاد کنیم که End-user مجبور به فکر کردن شود تا راه حلی را بیابد بلکه ما می بایست تمام تلاش خود را به کار گیریم تا هر فردی با حداقل دانش اینترنتی، از سایت مان بهره مند گردد.

باور نادرست ۵ اولویت رابط کاربری بالاتر از تجربه کاربری است
تمامی محصولات موفق -از یک خودرو گرفته تا یک اپلیکیشن موبایل- محصولاتی هستند که در آن‌ها موارد دخیل در تجربه کاربری اعمال شده است. به طور مثال، شکی نداشته باشیم که شبکه اجتماعی توییتر اگر دارای چندین متخصص یو ایکس نباشد، به طور حتم دارای یک متخصص حرفه‌ای یو ایکس است که به خوبی با مخاطبین این شبکه اجتماعی آشنا بوده و نیازها، علائق و رفتارهای ایشان را درک می کند. اصلاً نمی بایست این‌گونه فکر کنیم که ما می‌توانیم یک محصول مثل وب سایت را طراحی کرده و پس از اتمام پروژه از کسی مثل یک کارشناس یو ایکس بخواهیم تا سایت ما را بررسی کند بلکه از همان ابتدای پروژه می بایست نظرات کسی که در ارتباط با تجربه کاربری صاحب نظر است اعمال گردد.

یو ایکس به طور خلاصه دارای پنج مرحله است که اولین مراحل انتراعی تر بوده و هرچه به مراحل پنجم نزدیک‌تر می‌شویم ملموس‌تر می شوند. اولین مرحله چیدن استراتژی کلی محصول است. به طور مثال، ما در این مرحله باید مشخص سازیم که مثلاً از طراحی و عرضه سایت سکان آکادمی چه هدفی داریم؟ نیازهای کاربران چیست و چگونه می‌توان به این نیازها پاسخ داد. مرحله دوم نیازهای سایت است. به عبارت دیگر، در این مرحله می بایست مشخص سازیم که برای عملی ساختن استراتژی فوق الذکر نیاز به چه ملزوماتی داریم و سایت ما می بایست چه ویژگی‌هایی داشته باشد. در مرحله سوم به استراکچر یا ساختار سایت می رسیم. این مرحله، مرحله‌ای است که به سایت ما شکل می دهد. به عبارت دیگر، می بایست مشخص سازیم که اجزای مختلف سایت ما چگونه در کنار یکدیگر قرار خواهند گرفت. در مرحله چهارم به اسکلت سایت می رسیم. در این مرحله ساختار سایت که یک مفهوم انتزاعی بود، به کد تبدیل شده و قابل مشاهده می‌گردد و در نهایت به ظاهر سایت می‌رسیم که در آن مشخص می‌شود که محصول نهایی چگونه می بایست در معرض دید کاربران قرار گیرد.

آنچه مسلم است اینکه ما هم در کشورمان ایران می بایست هم سو که شرکت های مطرحی که از آخرین فناوری های طراحی محصول استفاده می‌کنند حرکت کرده و از همین امروز خدمات یا محصولات خود که خواه می‌تواند یک نرم‌افزار دسکتاپ، اپ موبایل،‌ سایت و … باشد را از دید یو ایکس مورد بررسی قرار دهیم. به نظر شما آیا سکان آکادمی تجربه کاربری خوبی برای کاربرانش به جای می گذارد؟ آیا این سایت توانسته کاری کند که یک کاربر باز هم به آن سر زده و از مطالب آموزشی اش استفاده کند و اینکه این سایت را به سایر دوستان خود معرفی کند؟ به طور خلاصه، از دید تجربه کاربری از ۱ تا ۱۰۰ چه نمره ای به سکان آکادمی می دهید؟ نظرات خود را با مدیران این سایت به اشتراک بگذارید تا در صورت وجود هرگونه مشکلی بتوانند آن ها را رفع نموده و تجربه کاربری به مراتب بهتری برای کاربرانشان ایجاد کنند.