اشتباهاتی که طراحان گرافیک مرتکب می شوند

اشتباهاتی که طراحان گرافیک مرتکب می شوند

شاید برای شما هم بسیار پیش آمده باشد که پیش از توجه به مطالب یک کتاب الکترونیک، به طراحی صفحات و در واقع به Layout آنچه پیش روی شما است توجه کرده باشید که این مسئله خود گویای اهمیت طراحی به صورت الکترونیک است. در این مقاله سعی داریم به برخی از فاحش‌ترین اشتباهاتی که می‌تواند منجر به از دست دادن مخاطب شود اشاره کنیم.

استفاده بیش از اندازه رنگ 
خوانندگان باهوش حتماً از این مسئله اطلاع دارند که برخی طراحان، ضعف نداشتن مطلب برای پر کردن صفحه را با استفاده از رنگ‌های مختلف پر می‌کنند. از سوی دیگر برخی از خوانندگان کتاب‌های الکترونیک هستند که گاهاً به پرینت کردن کتاب می‌پردازند که این مسئله یعنی داشتن رنگ بیش از اندازه در هر صفحه باعث گذاشتن خرج روی دست ایشان می‌شود. می‌توان گفت که متن روی پس زمینه سفید به مراتب راحت از مابقی حالت ها خوانده می‌شود.

عدم استفاده از شماره صفحه 
خیلی از خوانندگان کتاب‌های الکترونیک برای رجوع کردن به آنچه قبلاً مطالعه کرده‌اند از شماره صفحه استفاده می‌کنند. عدم استفاده از این عامل مهم منجر به سردرگمی خوانندگان کتاب می‌شود.

یکنواختی کتاب
امروزه خیلی از کسانی که می‌خواهند یک کتاب الکترونیک منتشر کنند، از تمپلیت های آماده استفاده می‌کنند. این کار از یک سوی برای طراح مفید است چرا که ایشان دیگر زمان زیادی صرف طراحی چارچوب کلی کتاب نمی‌کند اما از سوی دیگر این کتاب شباهت‌های زیادی با بسیاری از کتاب‌های موجود در بازار پیدا خواهد کرد. آنچه می‌تواند خوانندگان کتاب‌های الکترونیک را به خود جلب کند استفاده از یک تصویر مناسب برای صفحه اول یا Cover Page به همراه نظرات کسانی که از مطالب آن کتاب استفاده نموده و راضی بوده‌اند و همچنین ایجاد یک هماهنگی منطقی مابین رنگ بندی، نوع فونت، اندازه فونت، فاصله مابین خطوط و... می باشد که به طرز قابل توجهی می‌تواند به موفقیت کتاب کمک کند.

خطوط طولانی
استفاده از خطوط طولانی منجر به گم کردن خط بعدی می‌گردد. در واقع خطوط طولانی می‌توانند علاوه بر گمراه کردن خواننده، باعث خستگی چشم ایشان نیز گردند. به نظر می‌رسد 50 تا 70 کاراکتر برای هر خط مناسب باشد.

استفاده از فوت نامناسب
همانطور که پیش از این اشاره شد، یکی از عواملی که می‌تواند به جذابیت یک کتاب کمک کند استفاده از فوت مناسب می‌باشد. به طور کلی فونت‌ها و یا بهتر بگوییم Typeface ها، به سه دسته کلی تقسیم بندی می‌شوند: دسته اول فونت‌های تزیینی و یا Decorative هستند. استفاده از این گونه فونت‌ها بیشتر جنبه نمایشی داشته و تا حد امکان می‌بایست به طراحی لوگو محدود گردند. دسته دوم، فونت‌های زوایه دار و یا اصطلاحاً Serif هستند که این دسته از فونت‌ها مثل Times New Roman برای استفاده در متون کتاب بسیار مناسب هستند چرا که به چشم خواننده کمک می‌کنند تا از یک حرف به حرف بعدی به سهولت حرکت کند. (لازم به ذکر است که در انگلیسی هر فونتی القا کننده معنی خاصی است که از این موضوع به هیچ وجه نباید غافل شد)؛ و دسته آخر فونت‌های بدون گوشه و یا Sans-serif هستند. این گونه فونت‌ها به خاطر راحت خوانده شدن بیشتر در بیلبورد های اتوبان‌ها و یا برای عناوین کتاب‌ها استفاده می‌شوند (از جمله فونت های Sans-serif می توان به Arial و Helvetica اشاره نمود).

اندازه نا مناسب
با توجه به مطلبی که می‌خواهید منتقل نمایید، نیاز است تا اندازه مناسبی هم علاوه بر نوع فوت در نظر گرفته شود. فونت بیش از اندازه کوچک باعث خستگی چشم می‌شود. استفاده از فونت‌های بیش از حد بزرگ باعث می‌شود که خواننده نتواند به سهولت جان کلام یک خط را درک کند.

اندازه مابین خطوط یا Leading
این مسئله به عواملی همچون اندازه خط، نوع فونت و غیره بستگی دارد. هرچه خط طولانی‌تر باشد به نسبت فاصله مابین خطوط هم می‌بایست بیشتر باشد. فونت‌های به اصطلاح Sans نیازمند فاصله خطوط بیشتری نسبت به فونت‌های Serif هستند. از سوی دیگر هرچقدر اندازه فونت بزرگ‌تر باشد، بالتبع فاصله مابین خطوط هم باید بیشتر باشد. هرگز به منظور مجزا سازی پاراگراف‌ها از یکدیگر از Enter استفاده نکنید چرا که اندازه‌ای که Enter وارد می‌سازد بیش از اندازه استاندارد برای مابین دو پاراگراف است. به طور معمول فاصله مابین دو پاراگراف می‌بایست 1/5 برابر فاصله مابین خطوط باشد (توجه داشته باشید که واژه لاتین Leading به صورت لِدینگ تلفظ می شود نه لیدینگ).

عدم فاصله یکنواخت مابین کلمات
هرگز از Space به صورت دو بار متوالی بعد از نقطه استفاده نکنید. اینکار گاهاً منجره به ایجاد فاصله نسبتاً قابل توجهی مابین کلمات می‌گردد به خصوص زمانیکه از حالت Justified استفاده شده باشد.

استفاده از حروف بزرگ برای عناوین لاتین
چنانچه کتاب زیر چاپ شما به زبان انلگیسی است، هرگز از حروف بزرگ برای عناوین استفاده نکنید چرا که اینکار باعث ناخوانایی عنوان شده و همچنین حدوداً 30 درصد فضای بیشتری را اشغال می‌کند. 

کنواخت بودن متن
به منظور سهولت در خواندن کتاب، پیشنهاد می‌گردد که علاوه بر عناوین کلی، از عناوین زیرمجموعه هم استفاده شود چرا که اینکار نه تنها از یکنواخت بودن متن جلوگیری می‌کند بلکه این امکان را به خواننده می‌دهد تا با نگاهی اجمالی به صفحات به راحتی بتواند موضوع مورد علاقه خود را پیدا نماید.

استفاده از عناوین زیر مجموعه یکسان
عدم استفاده از اندازه فونت بزرگ‌تر و یا حالت Bold باعث می‌گردد تا این دسته از عناوین خوانایی خود را از دست داده و به راحتی مورد بی توجهی خواننده قرار گیرند. به همین منظور می‌توان از فونتی با اندازه و حتی نوع متفاوتی استفاده نمود. چنانچه کتاب تحت چاپ شما به زبان انگلیسی است، می‌توانید از فونت های Serif برای متون اصلی و از فونت های Sans برای عناوین اصلی و عناوین زیر مجموعه استفاده نمایید. هرگز از Underline برای نمایان‌تر کردن عناوین زیرمجموعه استفاده نکنید چرا که اینکار باعث می‌گردد تا خوانایی متن کاهش یابد؛ و در نهایت عناوین زیرمجموعه را به یک الی دو کلمه محدود کرده و به هیچ وجه از جملات طولانی برای این منظور استفاده ننمایید. همچنین فاصله این عناوین از پاراگراف پیشین می‌بایست دو برابر فاصله تا پاراگراف بعدی باشد.

استفاده نامناسب از Hyphenation یا شکسته شدن لغات
هرگز اجازه ندهید که عناوین اصلی و یا عناوین زیرمجموعه شکسته شوند. در عوض این قانون همواره می‌بایست در مورد متن اصلی اعمال گردد. این میزان در هر پاراگراف نباید بیش از دو مورد باشد.

به کارگیری نامناسب پاورقی
اندازه فوت پاورقی و یا توضیحات تصاویر همواره می‌بایست کوچک‌تر از اندازه فونت متن اصلی باشد. یکی از عواملی که به حرفه‌ای‌تر شدن طراحی شما می انجامد استفاده به جا از سرفصل‌ها، عناوین کتاب و موارد این چنین در قسمت بالا و یا پایین صفحه (Header / Footer) می‌باشد. استفاده از لوگوهای رنگی با اندازه بزرگ صرفاً به منحرف کردن حواس خواننده منجر می شوند.

ایجاد پاراگراف‌هایی که به یک لغت ختم می‌شوند
یکی از مواردی که به کرات دیده می‌شود این است که ستونی از متن با وجود یک لغت در پایان آن به اتمام می‌رسد. راه حل این مشکل این است که با تغییر در تنظیمات فاصله مابین حروف و یا کلمات، می‌توان یک لغت به جا مانده را به خط ماقبل خود انتقال داد. نکته‌ای که نیازمند توجه بیشتری است این می‌باشد که عناوین هر ستون حتماً می‌بایست قبل از آن ستون قرار گیرند به طوری که اگر عنوانی در یک صفحه بیاید و متن آن در صفحه بعدی، این مسئله حاکی از عدم حرفه ای بودن طراح است.

نتیجه گیری
تنها چیزی که می‌تواند شما را به یک طراح کتاب حرفه‌ای تبدیل کند این است که در حین طراحی صفحات کتاب، خود را جای خوانندگانی از اقشار مختلف قرار دهید و از دید ایشان کتاب را مورد بررسی قرار دهید. چنانچه ملاحظه کردید که ساختار کتاب حس خوبی به شما نمی‌دهد شکی به خود راه ندهید که خوانندگان کتاب شما هم همین تجربه را خواهند داشت.



فرنوش فهیم