۵ مورد از بهترین توزیع‌های سیستم‌عامل گنو/لینوکس برای کودکان

۵ مورد از بهترین توزیع‌های سیستم‌عامل گنو/لینوکس برای کودکان

این حقیقت که آینده در اختیار جامعهٔ اپن‌سورس و لینوکس خواهد بود قابل کتمان نیست و شاهد این ادعا هم رویکرد نسبتاً نرمی است که شرکت‌های نرم‌افزاری بزرگی همچون مایکروسافت نسبت به جامعهٔ اپن‌سورس به خصوص لینوکس اتخاذ کرده‌اند. از همین روی، نسل جوان‌تر به خصوص کودکان ما هم باید با جایگزین‌های اپن‌سورسی سیستم‌عامل‌های دسکتاپ همچون ویندوز و مکینتاش آشنا شوند. در همین راستا، در این پست قصد داریم ۵ توزیع برتر سیستم‌عامل گنو/لینوکس که مناسب کودکان و کاربران جوان‌تر هستند را معرفی کنیم.

اگر به کودکان امروزی نگاه کنید و شور و اشتیاقی که هنگام استفاده از فناوری یا گجت جدید در چشمان‌شان هست را ببینید، متوجه می‌شوید که آنها چقدر به تجربه کردن چیزهای جدید علاقه دارند. همین مسأله وقتی که برای اولین بار پشت کامپیوترشان می‌نشینند نیز صدق می‌کند. به هر حال، لپ‌تاپ‌های بزرگسالان محیط مناسبی در اختیار کودکان قرار نمی‌دهند چرا که اغلب باعث سردرگمی کودکان در اپلیکیشن‌های پیچیده‌ای می‌شود که مخصوص بزگسالان و کاربران حرفه‌ای‌تر طراحی شده‌اند. در چنین مواردی، اگر به اپن‌سورس علاقمند باشید، پیشنهاد ما این است که توزیع‌های لینوکسی را بررسی کنید که توسط جامعهٔ اپن‌سورس مخصوص کودکان‌تان طراحی شده‌اند. 

چرا کودکان نیاز به یاد گرفتن لینوکس دارند؟ 
اگر هنوز شک دارید که چرا باید لینوکس را انتخاب کنید، اجازه بدهید بیشتر توضیح دهیم؛ لینوکس و اپلیکیشن‌هایش آیندهٔ دنیای فناوری را تشکیل می‌دهند. لینوکس برخی از پیچیده‌ترین زیرساخت‌های این جهان را سرپا نگاه داشته است که از آن جمله می‌توان به سیستم‌های ISS (ایستگاه فضایی بین‌المللی)، گوگل، فیسبوک، توییتر، تسلا و ... اشاره کرد.

شگفت‌انگیزتر اینکه امروزه تقریباً ۱۰۰٪ اَبَرکامپیوترهای دنیایی در که آن زندگی می‌کنیم روی پلتفرم لینوکس کار می‌کنند. این روزها تکنولوژی‌های اپن‌سورس رواج زیادی یافته و لینوکس در حال فرمانروایی در بستر کلود و سرورها است. نکتهٔ دیگر اینکه اگر از ابزارهای هوشمندی همچون تلفن همراه یا تبلتی استفاده می‌کنید که سیستم‌عامل آن اندروید است، باید بدانید که هستهٔ این سیستم‌عامل محبوب نیز بر پایهٔ لینوکس بنا نهاده شده است.

چرا سیستم‌عامل‌های لینوکسی برای کودکان انتخاب مناسبی هستند؟ 
این توزیع‌های لینوکس، قابلیت شخصی‌سازی و تنوع زیادی دارند که به منزلهٔ ویژگی مناسبی برای تشویق ذات تشنه به یادگیری کودکان است. بچه‌ها عاشق اکتشاف هستند و سیستم‌عامل‌های لینوکسی فرصت زیادی برایشان فراهم می‌کنند. این سیستم‌عامل‌ها به همراه تعداد زیادی برنامه‌های آزاد و اپن‌سورسی عرضه شده که می‌توانند از ابتدا محیط یادگیری مفرحی برای کودکان فراهم کنند.

اعضای جامعهٔ اپن‌سورس در سراسر دنیا از علم‌شان استفاده کرده و تعداد زیادی سیستم‌عامل رایگان لینوکسی برای کودکان ساخته‌اند. بیش از این توضیح نداده و در ادامه با چند مورد از محبوب‌ترین و بهترین توزیع‌های لینوکسی برای کودکان آشنا خواهید شد:

Doudou Linux
توزیع Doudou با رابط کاربری سنتی‌اش بیشتر برای کودکانی تا سن ۱۰ سالگی طراحی شده است. این سیستم‌عامل دارای منوی ساده و مبتنی بر نوار و آیکون‌های بزرگ است. تعداد زیادی بازی آموزشی و مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای ساده‌ای دارا است. این سیستم‌عامل مبتنی بر توزیع دبیان، آزاد و کم حجم است و روی هر کامپیوتر قدیمی دارای 256 مگابایت رَم و پردازندهٔ 800MHz نصب می‌شود (اگر به دنبال سیستم‌عامل‌هایی با آزادی و کاربرد بیشتر هستید، در ادامه به Edubuntu یا Qimo رجوع کنید).

Sugar On A Stick 
توزیع Sugar On A Stick بر پایهٔ پلتفرم Sugar طراحی شده که برندهٔ جوایز متعددی شده است. این توزیع نوعی سیستم‌عامل Fedora Spin است که به صورت Live کار می‌کند. همان‌طور که از نامش پیدا است، Sugar On A Stick برای گنجاندن در یک فلش USB طراحی شده و هر کسی روی هر کامپیوتری می‌تواند آن را اجرا کند.

این سیستم‌عامل مستقیماً از USB بوت می‌شود و روی اکثر کامپیوترهای x-86 کار می‌کند و از ابتدا به عنوان محیط آموزشی بچه‌ها ساخته شده است و این سیستم‌عامل آزاد به بچه‌ها اجازه می‌دهد از کامپیوترشان بهتر استفاده کنند و یادگیری این کار را قبل از خواندن و نوشتن شروع کنند.

به گفتهٔ Sugar Labs دربارهٔ این توزیع لینوکسی مخصوص کودکان، رابط کاربری شوگر که از فضای روزمرهٔ دسکتاپ فاصله گرفته است، اولین قدم جدی در ایجاد رابط کاربری مبتنی بر شناخت اجتماعی است؛ نوآموزان باید به طور صحیح درگیر اکتشاف و همکاری شوند و این سیستم‌عامل می‌تواند ایشان را در این زمینه یاری رساند.

Edubuntu
توزیع Edubuntu یا اوبونتوی نسخهٔ آموزشی، توسط کانونیکال در همکاری با متخصصان و معلمان توسعه یافته است. این سیستم‌عامل تمرکزش روی گروه‌های سنی بالاتر است و دو گزینه برای نصب دارد: نصب کامل (روی هارد) یا به صورت یک Live CD. 

برتری این سیستم‌عامل آزاد، دسترسی آن به مجموعه نرم‌افزارها یا ریپازیتوری‌های Ubuntu Software است که اجازه می‌دهد از بیشتر برنامه‌های لینوکسی استفاده کنید. در مقایسه با سیستم‌عامل‌های دیگر این لیست، یادگیری Edubuntu از بقیه سخت‌تر است. این سیستم‌عامل در بسیاری از مدارس سراسر دنیا استفاده شده و آموزش داده می‌شود چرا که ساخته شده تا کار معلمان را در ساختن یک آزمایشگاه کامپیوتری کامل آسان کند.

Ubermix 
توزیع Ubermix، یکی از توزیع‌هایی است که استفادهٔ وسیعی در مدارس پیدا کرده است. این سیستم‌عامل تعداد زیادی اپلیکیشن آموزشی دارد که مباحثی مثل طراحی، کدزنی، اینترنت، ویرایش چندرسانه‌ای و چیزهای دیگر را پوشش می‌دهد. هدف از طراحی آن، ترکیب قدرت نرم‌افزارهای آزاد با محیط اپن‌سورسی لینوکس است تا قدرت لازم را به کودکان و معلم‌ها بدهد.

Ubermix به صورتی ساخته شده که نرم‌افزار و اطلاعات را در پارتیشن‌های مختلف ذخیره کند. با این ویژگی، هرگاه کامپیوتر با مشکلی مواجه شود، کاربر می‌تواند فایل‌های مهم را ذخیره کرده و سیستم‌عامل را دوباره نصب کند. 

از طریق یک USB، می‌توان Ubermix را تنها در ۵ دقیقه نصب کرد و روند ۲۰ ثانیه‌ای ریست شدن، مدیریت آن را بدون هیچ پشتیبانی فنی مهیا می‌کند. این ویژگی‌های منحصر به فرد، باعث می‌شود Ubermix به توزیع قدرتمندی برای بچه‌ها تبدیل شود.

Qimo 
کوئیمو توزیعی لینوکسی بر پایه اوبونتو است که مخصوص کودکان ساخته شده است. این سیستم‌عامل برای کودکان ۳ تا ۱۰ سال مناسب است. Qimo یک سیستم‌عامل آزاد است و به همراه تعداد زیادی اپلیکیشن آموزشی از پیش نصب شده مانند Gcompris و Childs Play عرضه شده است (Gcompris دارای بخش‌هایی مانند آشنایی با کامپیوتر، ریاضی، علوم، جغرافیا، بازی، مطالعه و ... است و نسخه ویندوزی هم دارا است).

Qimo از رابط کاربری Xfce استفاده می‌کند و به دو صورت Live یا نصب کامل در دسترس است. در این توزیع، پنلی در دسکتاپ وجود دارد که دسترسی به بسیاری از بازی‌های آموزشی لینوکسی را فراهم می‌کند. Qimo بیشتر برنامه‌های آموزشی که برای Edubuntu تهیه شده را نیز در برمی‌گیرد. این توزیع یکی از بهترین سیستم‌عامل‌ها برای کودکان است ولی متأسفانه ادامهٔ روند توسعهٔ این پروژه اوایل سال ۲۰۱۶ متوقف شد.

در پایان هم لازم به ذکر است که اگر علاقمند به شروع یادگیری کار با لینوکس هستید، با مراجعه به دورهٔ آموزش لینوکس در سکان آکادمی، می‌توانید به صورت آنلاین و رایگان نحوهٔ کار با این سیستم‌عامل را فرا بگیرید.

منبع


مرتضی صمدی