رایانش ابری (کلود) به زبان آدمیزاد

رایانش ابری (کلود) به زبان آدمیزاد

بدون شک طی سال‌های اخیر اصطلاح Cloud Computing را به‌ کرات شنیده‌ایم اما همواره ممکن است برایمان این سؤال پیش آمده باشد که منظور از این اصطلاح چیست؛ انتظار می‌رود پس از خواندن این مقاله با دیدن اصطلاح Cloud Computing نه‌تنها سردرگم نشویم، بلکه از عملکرد و مکانیسم آن هم نیز آگاهی داشته باشیم. 

واقعیت امر این است فردی که تاکنون از اینترنت استفاده کرده مسلماً به‌طور ناخودآگاه از Cloud Computing نیز بهره گرفته است (لازم به ذکر است که به‌نظر می‌رسد بهتر باشد تا فناوری‌های جدید را با همان اصطلاح رایج‌شان به‌خاطر بسپاریم، اما برای آن دسته از افرادی که علاقمند به یادگیری معادل‌های فارسی هستند، می‌توان معادلی همچون «رایانش ابری» برای این فناوری جدید درنظر گرفت).

به‌طور خلاصه، کلود به «امکان استفاده از سیستم‌های کامپیوتری و نرم‌افزارهای آن‌ها از طریق اینترنت اطلاق می‌شود و این در‌حالی است که مکان فیزیکی این سیستم‌ها ربطی به عملکرد آن‌ها نداشته و مادامی‌که به شبکه جهانی اینترنت دسترسی داشته باشیم، خواهیم توانست از رایانش ابری استفاده کنیم». به‌طورمثال، بسیاری از شرکت‌ها برای آن‌که امنیت داده‌های خود را تضمین کنند، از رایانش ابری برای ذخیره‌سازی و بک‌آپ (Backup) گرفتن از اطلاعات خود استفاده می‌کنند.

برای روشن‌تر شدن ماهیت رایانش ابری، مثالی واقعی از چنین سیستم هایی می زنیم که به احتمال قوی تا پیش از خواندن این مقاله هم از آن‌ها استفاده می‌کرده‌ایم؛ زمانی‌که در سایت گوگل به‌دنبال چیزی هستیم، چه اتفاقی می‌افتد؟ مسلماً کامپیوتر شخصی ما در این پروسه خود از عهده گشتن در میان میلیاردها دیتابیس و سرورهای مختلف در سرتاسر دنیا به شکلی که گوگل این کار را می‌کند برنیامده و فقط نقش یک پیک پیام‌رسان را بازی می کند تا به گوگل بفهماند که به‌دنبال چه هستیم. این یک نمونهٔ عینی از کلود است؛ سیستم‌های رایانش ابری به ۳ دستهٔ کلی تقسیم‌بندی می‌شوند:

IaaS
به معنی «زیرساخت به‌عنوان یک سرویس» است که مخفف واژگان Infrastructure as a Service می‌باشد. این گروه از سیستم‌های رایانش ابری به‌عنوان سروری تحت شبکه یا برای میزبانی وب‌سایت‌ها و یا به‌عنوان فضایی برای ذخیره‌سازی هر نوع داده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند که کابران به‌صورت ماهیانه و یا سالیانه با پرداخت هزینه‌های مرتبط می‌توانند از چنین خدماتی بهره‌مند شوند.

پس از رایج شدن کامپیوترهای شخصی در میان کاربران، ایشان همواره به‌دنبال راهی برای ذخیره‌سازی اطلاعات خود خارج از کامپیوتر بوده‌اند و از این‌رو چیزهایی مثل فلاپی‌دیسک، سی‌دی، دی‌وی‌دی، یو‌اس‌پی و درنهایت هم هارداکسترنال به بازار عرضه شدند اما این در‌حالی است که آخرین فناوری ذخیره‌سازی اطلاعات به‌طور ایمن چیزی است تحت‌عنوان Cloud Storage است که اصطلاحاً آن‌را می‌توان به «ذخیره‌سازی ابری» ترجمه کرد.

در ادامه، آگاهی از مکانیسم و همچنین آشنایی با نحوهٔ مدیریت داده‌ها در سیستم‌های ذخیره‌سازی ابری خالی از لطف نیست؛ اگر بخواهیم با زبانی ساده توضیح دهیم که سیستم ذخیره‌سازی ابری چیست بایستی گفت که به ذخیره‌سازی آنلاین داده‌ها در فضایی به غیر است کامپیوتر یا چیزهایی از قبیل یواس‌بی و ... سیستم ذخیره‌سازی ابری گفته می شود.

به‌طور معمول، زمانی‌که فایلی را فارغ از آن‌که نوع آن چه باشد روی کامیپوتر خود ذخیره می‌کنیم، آن فایل روی هارددیسک کامپیوتر ذخیره می‌شود و به‌سادگی می‌توانیم به آن دسترسی داشته باشیم اما درعین‌حال فایل‌ها از امنیت بسیار پایینی برخوردار خواهد بود چراکه ممکن است کامپیوتر یا لپ‌تاپ ما خراب شود، گم شود، مورد حملهٔ بدافزارها قرار گیرد و غیره.

زمانی‌که فایلی را از طریق اینترنت روی فضاهای ذخیره‌سازی ابری ذخیره می‌سازیم، باتوجه به این‌که سیستم‌هایی از این دست -خواه بزرگ باشند و خواه کوچک- روی سروری‌هایی مدرن پایه‌گذاری شده‌اند و همچنین توسط پیشرفته‌ترین سیستم‌های امنیتی محافظت می‌شوند، می‌توان خیالی آسوده داشت که اتفاق ناگواری برای داده‌های ما رخ نخواهد داد.

حال پس از ذخیره‌سازی فایل مدنظر روی اکانت ابری خود، به‌سادگی از طریق هر دستگاه دیجیتالی که به اینترنت دسترسی داشته باشد خواهیم توانست در هر زمان و در هر مکانی به فایل خود دسترسی پیدا کنیم.

SaaS
به‌معنی «نرم افزار به عنوان یک سرویس» است که مخفف واژگان Software as a Service می‌باشد که در سرویس‌هایی از این دست به‌سادگی می‌توان از وب‌اپلیکیشن‌ها و نرم‌افزارهایی که روی کامپیوتر دیگری نصب شده‌اند به‌صورت آنلاین استفاده نمود. چنانچه بخواهیم به نمونه‌ای از این سیستم‌ها اشاره کنیم، بایستی وب‌اپلیکیشن Google Docs را یاد آور شویم که به‌واسطهٔ آن می‌توان به ایجاد، ذخیره‌سازی و به اشتراک گذاشتن فایل‌های متنی، پرزنتیشن‌ها و همچنین فایل‌های صفحه‌گسترده پرداخت.

از این‌رو، با بهره‌گیری از قابلیت‌های رایانش ابری، کاربران بدون هیچ‌گونه محدودیتی خواهند توانست به‌صورت آنلاین کار کنند، فایل‌های خود را به اشتراک بگذارند و آخرین تغییرات را ذخیره سازند.

PaaS
به‌معنی «پلتفورم به عنوان یک سرویس» می‌باشد که مخفف واژگان Platform as a Service است که از آن طریق کاربران می‌توانند بااستفاده از ابزارهای تحت وبی که روی سیستم‌های شرکت‌های ارائه‌دهندهٔ چنین خدماتی نصب هستند، اقدام به ساخت اپلیکیشن کنند.

به‌عنوان مثال، می‌توان یک فروشگاه آنلاین را متصور شد که در آن سبد خرید، نمایش کالاها و همچنین سازوکار پرداخت وجه را روی سرور شرکت دیگری که قبلاً شرایط چنین کاری را فراهم نموده است اجرا کرده و از این طریق کسب درآمد کنیم.

در این مقاله سعی کردیم تا با زبانی بسیار ساده به توضیحاتی در مورد مکانیسم و عملکرد رایانش ابری (کلود) و همچنین انواع مختلف آن بپردازیم البته فراموش نکنیم که پدیدهٔ کلود کامپیوتینگ یک پدید کاملاً پیچیده است و هر روز هم امکانات جدیدی به آن افزوده می‌شود.