لزوم کنترل شرکت‌های مرتبط با تکنولوژی از نگاه Tim Berners-Lee برای جلوگیری انحصاری شدن وب

لزوم کنترل شرکت‌های مرتبط با تکنولوژی از نگاه Tim Berners-Lee برای جلوگیری انحصاری شدن وب

Tim Berners-Lee، مخترع وب، نسبت به تمرکز قدرت در میان کمپانی‌هایی که مشخص می‌‌کنند چه چیزی در بستر وب منتشر شود و چه چیزی منتشر نشود هشدار داده است به طوری که وی خواستار این است تا شرکت‌های بزرگ تکنولوژی به منظور جلوگیری از تبدیل وب به اسلحه و یا استفاده از آن به عنوان یک اسلحه، تحت کنترل قوانین سخت‌گیرانه‌ای قرار گیرند.

تیم برنرزلی در یک نامهٔ سرگشاده به مناسبت بیست‌ونهمین سالگرد اختراع خود (شبکهٔ جهانی وب) در سال ۲۰۱۸ گفت:

در سال‌های اخیر دیدیم که نظریه‌های توطئه‌آمیز در شبکه‌های اجتماعی تِرِند شدن، اکانت‌های جعلی توییتر و فیسبوک باعث تنش‌های اجتماعی شدن، عاملان خارجی در انتخابات دخالت کردن و مجرمان سایبری اطلاعات شخصی و ارزشمند دیگر افراد رو دزدیدن. 
زمانی بود که مجموعه‌ای ارزشمند از وبلاگ‌ها و وب‌سایت‌ها زیر سنگینی قدرت چند پلتفرم برتر تحت فشار بودن و این پلتفرم‌ها می‌تونن با صاحب شدن رقبای کوچک‌تر، خرید نوآوری‌های جدید و استخدام افراد نخبه بیش از پیش قدرتمند بشن و رقابت رو برای دیگران سخت‌تر کنن اما یک چارچوب قانونی که اهداف اجتماعی رو شامل بشه خواهد تونست به کاهش این تنش‌ها کمک کنه.

این قبیل مشکلات به دلیل تمرکز قدرت در دستان یکسری از کمپانی‌ها از جمله گوگل،‌ فیسبوک و توییتر که کنترل می‌کنند چه تفکرات و نظراتی دیده و به اشتراک گذاشته شوند، افزایش یافته است. در حال حاضر چیزی حدود ٪87 از جستجوهای آنلاین در سراسر جهان از طریق موتور جستجوی گوگل انجام می‌شود و فیسبوک ماهیانه بیش از 2/2 میلیارد کاربر فعال دارد و در مجموع این دو کمپانی به همراه شرکت‌های زیرمجموعهٔ خود یعنی اینستاگرام و یوتیوب بیش از ٪60 از درآمد کل تبلیغات دیجیتال در سراسر دنیا را به خود اختصاص داده‌اند.

گرچه این کمپانی‌ها از این مشکلات آگاه هستند و تلاش‌هایی برای رفع آن‌ها نیز انجام داده‌اند که از آن جمله می‌توان به توسعهٔ سیستم‌هایی برای مقابله با اخبار جعلی، بات‌ها و نفوذ مجرمین اشاره کرد، اما آن‌ها برای به حداکثر رساندن سود اقتصادی ساخته شده‌اند و نه به حداکثر رساندن سود اجتماعی

تیم برنرزلی همچنین ادعا می‌کند که هماهنگ کردن انگیزه‌های بخش تکنولوژی با کاربران و اجتماع نیازمند رایزنی گسترده‌ای با گروه‌های گوناگونی از افراد در کسب‌وکارهای مختلف، دولت، جامعهٔ مدنی، دانشگاهیان و گروه‌های آموزشی و هنری است. وی در مورد دو عقیدهٔ غیرعلمی که هنگام جستجوی راه‌حل برای مشکلات موجود در وب تخیل جمعی ما را محدود می‌کند هشدار داد و گفت:

عقیدهٔ غیرعلمی‌ اول که می‌گه تبلیغات تنها مدل بیزینسی ممکن برای کمپانی‌های آنلاینه و عقیدهٔ غیرعلمی دوم که می‌گه برای تغییر نحوهٔ کارکرد پلتفرم‌ها دیگه خیلی دیر شده. در هر دو مورد باید کمی خلاق‌تر باشیم. من می‌خوام که وب آرزوهای ما رو منعکس کنه و رؤیاهامون رو برآورده کنه نه اینکه ترس‌هامون رو بزرگ‌تر و اختلافات‌مون رو بیشتر کنه.

این نامهٔ سرگشاده مصادف با یک رویداد قابل‌توجه بود. در واقع، سال 2018 اولین سالی است که بیش از نصف جمعیت جهان به وب دسترسی پیدا کرده است اما این رویداد باز هم یک مرز دیجیتالی عمیق که نابرابری‌ها را تشدید می‌کند بر جای می‌گذارد! اگر شما یک زن هستید، فقیر هستید و یا در یک منطقهٔ روستایی یا یک کشور کم‌درآمد زندگی می‌کنید، به احتمال زیاد به اینترنت دسترسی ندارید. در همین راستا وی افزود:

عدم دسترسی به اینترنت در این برههٔ زمانی به معنی محروم شدن از فرصت‌های یادگیری و کسب درآمد، دسترسی به خدمات ارزشمند و شرکت در بحث‌های دموکراتیکه. اگه ما به طور جدی برای از بین بردن این شکاف سرمایه‌گذاری نکنیم، چند میلیارد نفر باقیمانده از مردم تا سال 2042 به اینترنت متصل نمی‌شن که یعنی یک نسل کامل از دنیا عقب می‌مونن.

سازمان ملل متحدد در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد که دسترسی به اینترنت به همراه بهره‌مندی از آب تمیز، سرپناه، غذا و برق از حقوق اولیهٔ انسان‌ها است اما در عین حال در بسیاری از کشورها دسترسی به اینترنت بیش از حد گران است به طوری که هزینهٔ یک گیگابایت پهنای‌باند موبایل در کشور مالاوی بیش از ٪20 میانگین درآمد ماهیانه است و در زیمبابوه این مقدار حدود ٪45 است.

تیم برنرزلی همواره مدعی بوده است که اختراع او انعکاسی از بشریت است؛ خوبی، بدی و زشتی آن اما کماکان دیدگاه او مبنی بر ساخت یک پلتفرم آزاد که به همه اجازه می‌دهد تا اطلاعاتی را به اشتراک بگذارند، فرصت‌هایی به دست بیاورند و در سراسر مرزهای جغرافیایی همکاری کنند به چالش کشیده شده است زیرا وب تحت یک قدرت واحد متمرکز شده است اما در عین حال و در کنار همهٔ این نگرانی‌ها، او در ماه نوامبر ۲۰۱۷ طی مصاحبه‌ای گفت که هنوز خوش‌بین است.

منبع