Mary Lee: مادربزرگ وب و یکی از دولوپرهای اولین کامپیوترهای تجاری پرفروش جهان

Mary Lee: مادربزرگ وب و یکی از دولوپرهای اولین کامپیوترهای تجاری پرفروش جهان

Mary Lee Woods، دانشمند علوم کامپیوتر که در سن ۹۳ سالکی درگذشت، یکی از اعضای گروه برنامه‌نویسی کامپیوتر Ferranti Mark I بود که در سال ۱۹۵۱ پرفروش‌ترین کامپیوتر جهان به حساب می‌آمد. تقریباً دو دهه پیش از اینکه پرداخت دستمزد برابر به زنان و مردان به صورت قانونی درآید، او در گروه Ferranti مبارزاتی را برای این موضوع آغاز کرد و پیروز شد! او که مادری جوان بود، در اواسط دههٔ ۱۹۵۰ یک مرکز مشاورهٔ تولید نرم‌افزار را در منزل خود راه‌اندازی کرد و بدین ترتیب، به یکی از نخستین برنامه‌نویسان فریلنسر دنیا تبدیل شد (مری‌ لی در ۱۲ مارس ۱۹۲۴ به دنیا آمد و در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۷ درگذشت).

مری‌ لی در مصاحبه با ژَنِت ابِیت، تاریخ‌نویس کامپیوتر، خود را یکی از پیشگامان عرصهٔ کامپیوتر دانسته و همچنین خود را مادربزرگ وب نامید. بزرگترین پسر او، تیم برنرز لی، در سال ۱۹۸۹ سیستمی را برای فراهم نمودن امکان دسترسی به اسناد از طریق اینترنت، پیشنهاد داد و سپس نخستین سرور وب، نخستین وب‌سایت و نخستین مرورگر را طراحی کرد. برای آشنایی بیشتر، می‌توانید به مقالهٔ اولین وب سایت دنیا 25 ساله شد! مراجعه نمایید
(تیم کودکی خود را بسیار هیجان‌انگیز می‌داند و اعتقاد دارد که این هیجان نه فقط به خاطر برخورداری از یکسری ابزارهای جدید بلکه به خاطر این بوده است که امکانات و توانایی‌های او به اندازهٔ تخیلش گسترده بود).

کودکی Mary Lee
مری‌ لی وودز (مادر تیم) در هال‌گرین برمینگهام به دنیا آمد. پدر و مادر او که هر دو معلم بودند و تنها فرزند پسر خود را در جنگ جهانی دوم از دست داده بودند،‌ همواره دختر خود را به ادامهٔ تحصیل در دانشگاه و به دست آوردن شغلی حرفه‌ای تشویق می‌کردند. او در دوران مدرسه استعداد ریاضی خوبی از خود نشان داد و موفق شد که بورسیهٔ‌ تحصیل در دانشگاه بیرمنگهام در رشتهٔ‌ ریاضی را به دست آورد.

او با دو سال وقفه، دورهٔ کارآموزی خود را در موسسهٔ تحقیقات مخابراتی مالورن به پایان رساند و پس از فارغ‌التحصیلی در سال ۱۹۴۷، طی نامه‌ای از رئیس رصدخانه‌ای در نزدیکی کانبرا درخواست کار نمود و موفق شد تا در آنجا استخدام شده و به دسته‌بندی ستارگان بر مبنای ویژگی‌‌‌‌‌های طیفی آن‌ها مشغول شود. این کار برای او خسته‌کننده بود بنابراین با وجود اینکه استرالیا را دوست داشت، در سال ۱۹۵۱ به انگلستان بازگشت. سپس به واسطهٔ یک آگهی که در مجلهٔ Nature for mathematicians منتشر شده بود، به شرکت مهندسی برق Ferranti در منچستر رفت و در آنجا به عنوان برنامه‌نویس کامپیوتر آموزش دید. Ferranti Mark I نسخهٔ تجاری Manchester Mark 1 بود که یکی از نخستین کامپیوترهای اصطلاحاً Stored-program است که در سال ۱۹۴۹ در دانشگاه منچستر مورد استفاده قرار گرفت. همچنین این کامپیوتر به عنوان اولین کامپیوتر چندمنظورهٔ تجاری دنیا شناخته می‌شود.

مری‌ لی به عنوان یکی از اعضای گروه Tin Hut در شرکت Ferranti آموزش دید تا با دنبال کردن دستورالعمل‌های نوشته ‌شده توسط Alan Turing، برنامه‌هایی اختصاصی را بنویسد. نخستین برنامه‌ای که مری‌ لی نوشت، برنامه‌ای بود که می‌توانست محل ارورها و اشکالات برنامه‌های نوشته‌ شده را مشخص کند؛ او همچنین برنامه‌ای نوشت که در هوانوردی بسیار مورد تقاضا بود و می‌توانست ۴۰ معادله را به صورت هم‌زمان حل کند و توانست محدودیت دستگاه‌ها را مورد آزمایش دهد. اگر چه او بعدها در برنامه‌نویسی با زبان‌های سطح بالا مانند فورترن نیز بسیار ماهر شد، اما به صراحت و دقتِ نهفته شده در زبان ماشین، همواره عشق می‌ورزید.

مدت کوتاهی پس از اشتغال در شرکت فرنتی، زنان شاغل در این شرکت به دستمزد پایین‌تر خود نسبت به مردان اعتراض کردند. مری‌ لی هدایت این اعتراضات را به عهده گرفت و در نهایت اعتراضات به نتیجه رسید و این شرکت پذیرفت که به زنان و مردان دستمزد برابری پرداخت نماید.

ازدواج Conway Berners-Lee و Mary Lee
مردی به نام Conway Berners-Lee در سال ۱۹۵۳ به فرنتی پیوست و یک سال پس از ورود به این شرکت، با مری‌ لی ازدواج نمود و هر دو در شعبهٔ‌ لندن این شرکت مشغول به کار شدند. پس از تولد نخستین فرزندشان در سال ۱۹۵۵، مری‌ لی در خانه به برنامه‌نویسی مشغول شد. از جمله برنامه‌هایی که او در این دوران نوشت می‌توان به برنامه‌ای برای بررسی تغییرات آب و هوا اشاره کرد که آن را برای وزارت هواشناسی نوشته بود (لازم به توضیح است که وزارت هواشناسی بخشی از دولت بود که از سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۶۴، مسئولیت ادارهٔ امور نیروی هوایی سلطنتی را بر عهده داشت).

برنامه‌ای که او به منظور دسته‌بندی اتوبوس‌ها برای سازمان حمل و نقل لندن نوشت نیز یکی از مواردی است که در همین بازهٔ زمانی نوشته شده است. بعد از اینکه فرزندان این زوج بزرگ‌تر شدند، او مدتی به عنوان معلم ریاضی فعالیت کرد و پس از آن نیز به عنوان مشاور و مدیر پروژه به حوزهٔ‌ کار برنامه‌نویسی بازگشت.

مری‌ لی در سال ۱۹۸۷ بازنشسته شد. همسر او نیز تا زمان بازنشستگی خود در سال ۱۹۸۶، به همکاری با ICL (شرکتی که حاصل ادغام شرکت فرنتی و چند شرکت دیگر بود) ادامه داد. مری‌ لی و کانوی، چهار فرزند به نام‌های تیم، پتر، هلن و میشل، هفت نوه و سه نوهٔ ناتنی دارند.

منبع


رائفه خلیلی