چگونه UX را برای طراحی فرم‌های سایت رعایت نماییم؟

چگونه UX را برای طراحی فرم‌های سایت رعایت نماییم؟

فرم‌ها یکی از بخش‌های حیاتی در طراحی سایت به شمار می‌روند به علاوه اینکه پس از افزایش روز افزون استفاده از موبایل که ما را وادار می‌کند تا بیشتر از گذشته بر طراحی تجربهٔ کاربری صفحات نمایش کوچک‌تر، تمرکز کنیم. از وبلاگ‌ها گرفته تا سایت‌های تجارت الکترونیک و غیره، همگی به نوعی نیاز به فرم‌های مختلفی من‌جمله فرم ثبت‌نام، فرم نظردهی و غیره دارند.

از دید یک کاربر، یک فرم خوب فرمی است که به شکلی واضح و روشن موارد ضروری را از کاربر تقاضا کرده و در عین حال، کوتاه باشد. کاربران باید بتوانند به راحتی و بدون زحمت فرم را پر کنند، فارغ از اینکه از چه دیوایسی برای ورود به سایت استفاده کرده‌اند. همچنین باید به لیبل‌های راهنما که مشخص می‌کنند در هر فیلد چه مواردی را باید وارد کرد، نیاز دارند.

پیش‌تر تصور می‌شد که در فرم‌های این چنینی باید بیشترین اطلاعات ممکن را از یک کاربر دریافت کرد حال آنکه امروزه هرچه فرم‌ها کوتاه‌تر باشند و فقط موارد ضروری را شامل شوند، امکان از دست دادن کاربران (مشتریان بالقوه) کاهش می‌یابد. 

تحقیقات نشان می‌دهند که فرم‌های کوتاه‌تر می‌توانند نرخ تبدیل سایت را تا 160٪ افزایش دهند و فرم‌های بلندی که خواهان درج اطلاعات بیشتری هستند و یا طراحی ضعیفی دارند، می‌توانند مستقیماً بر بازده و سود به دست آمده تأثیر معکوس داشته باشند (لازم به ذکر است که نرخ تبدیل معادل فارسی عبارت Conversion Rate است و برابر است با نسبت مشتریان به کل بازدیدکنندگان سایت).

یک قانون کلی: کاربران ثبت‌نام کردن را دوست ندارند
کاربران بیشتر از گذشته نسبت به پروسهٔ قدیمی ثبت‌نام در سایت‌های گوناگون از خود مقاومت نشان می‌دهند و مطالعات نیز حاکی از آنند که بیش از 86٪ افراد، زمانی که مجبور به ساختن اکانت در سایتی بشوند، رفتار خود را تغییر داده و در واقع از این کار صرف‌نظر کرده و سایت را ترک می‌کنند.

بر اساس مطالعات انجام شده توسط Blue Research، کاربران در پاسخ به این سؤال که با مشاهدهٔ فرم ثبت‌نام در یک سایت چه عکس‌العملی خواهند داشت، این‌طور پاسخ داده‌اند:
- 54 درصد اعلام کردند که ممکن است سایت را ترک کنند.
- 26 درصد سایتی را انتخاب می‌کنند که نیاز به ثبت‌نام نداشته باشد.
- 6 درصد سایت را ترک می‌کنند و در آینده نیز آن را بازدید نخواهند کرد!
- و 14 درصد از افراد نیز اعلام کردند که ممکن است فرم ثبت‌نام را پر کنند.

علاوه بر این، 80٪ از افراد اعلام کردند که به هنگام ثبت‌نام، اطلاعات نادرستی در فرم ثبت‌نام وارد می‌کنند و 90٪ نیز اعلام کرده‌اند که اگر اطلاعات ورود به سایتی را فراموش کرده باشند، به جای بازیابی اطلاعات حساب‌شان در سایتی که قبلاً در آن ثبت‌نام کرده‌اند، به سادگی آن را ترک می‌کنند.

این آمار، درس بزرگی به ما می‌دهد و آن هم اینکه کاربران ترجیح می‌دهند تا ثبت‌نام نکنند و تا جایی که امکان‌پذیر است، از این کار اجتناب می‌کنند و این مقاومت نسبت به ثبت‌نام، روز به روز افزایش می‌یابد. همچنین در شرایطی که علاوه بر ثبت‌نام حق انتخاب دیگری نیز وجود داشته باشد، کاربران ورود به سایت با استفاده از اکانت شبکه‌های اجتماعی را ترجیح می‌دهند.

پس تا اینجا به این نتیجه رسیدیم که فرم‌های ثبت‌نام باید کوتاه و ساده باشند و با وجود اینکه ممکن است از دید تجاری برای کسب اطلاعات بیشتر دربارهٔ مشتریان مفید به نظر برسد، اما آن‌قدر دارای اهمیت نیستند که به خاطر آن سود و بازدهٔ خود را کاهش دهیم. Jessica Enders در مقاله‌ای تحت عنوان «Satisficing و معنای آن در طراحی فرم‌های تحت وب»، این کلمه را این‌طور توضیح می‌دهد:

واژهٔ Satisficing به معنی تمایل انسان برای صرف کم‌ترین میزان انرژی برای انجام کامل یک تَسک هست. این یک پدیدهٔ ناخودآگاه است؛ یعنی ما بیشتر اوقات به طور ناخودآگاه اینگونه عمل می‌کنیم بدون اینکه به آن فکر کنیم.

پس هنگام طراحی فرم‌ها، همواره این نکته را مد نظر داشته باشید. Jessica پیشنهاد می‌کند که به هنگام تنظیم کردن سؤالات، آنها را همواره به صریح‌ترین شیوهٔ ممکن مرتب کنید. برای این منظور، شما باید مهم‌ترین بخش سؤال را در ابتدای آن مطرح کنید چرا که کاربر پس از اینکه متوجه شود که جواب سؤالی را می‌داند، از خواندن ادامهٔ آن صرف‌نظر می‌کند (مثلاً به جای اینکه بپرسید آیا شما جای دیگری هم زندگی کرده‌اید در مدت 2 سال گذشته؟ باید سؤال را این طور مطرح کنید که آیا در 2 سال گذشته، جای دیگری زندگی کرده‌اید؟).

بدین ترتیب، کاربر متوجه می‌شود که کدام بخش از تجربیاتش برای شما مهم است؛ پس فرم‌های خود را طوری تنظیم کنید که بتوانید اطلاعات مورد نیازتان را از کاربر به بهترین شکل ممکن به دست آورید.

فیلدهای تکراری
همواره برخی سایت‌ها هستند که در بخش‌های مختلف‌شان، برای ورود کاربر از ایشان ایمیل و یا رمزعبور می‌خواهند. به عبارت دیگر، فلیدهایی تکراری در بخش‌های مختلف یک سایت واحد! این کار نه تنها کاربران را به ترک سایت تشویق می‌کند، بلکه برای کسانی که برای نگاه‌داری پسوردهای‌شان از نرم‌افزارهای مدیریت پسورد استفاده می‌کنند نیز مشکل ایجاد می‌کند زیرا نرم‌افزارهای مدیریت پسورد معمولاً با ذخیره‌سازی نام و مقدار فیلدها کار می‌کنند. اگر فیلدهای پسورد نام متفاوتی با فرم طراحی شده داشته باشند، نرم‌افزار مدیریت پسورد قادر نیست تا فیلد درست را شناسایی کند.

این اشکال رایجی در سایت‌های مختلف است که برای اجتناب از آن بهتر است این نکته را همواره به یاد داشته باشید که به هنگام طراحی فرم، اطمینان حاصل کنید که هر دو فیلد پسورد (در صورتی که وجود هر دوی آنها ضرورت دارد) دارای نام یکسانی باشند.

اما در مورد فیلدهای تکراری ورود ایمیل، بیشتر سایت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که این فیلد تکراری نه تنها موجب استفادهٔ نادرست مانند کپی و پیست کردن فیلد بالاتر می‌شود، بلکه تأثیر منفی بر نرخ تبدیل خواهد گذاشت. Gerry Gaffney در مقاله‌ای دربارهٔ فیلدهای تکراری ایمیل عنوان می‌کند که:

درخواست تکرار آدرس ایمیل، غیرضروری است. اگر من واقعاً به چیزی نیاز داشته باشم و آدرس ایمیلم رو اشتباه وارد کنم، در صورت دریافت نکردن خدمات، مسئول سایت رو مطلع می‌کنم.

امروزه، ما همگی مجبور به استفاده از فرم‌های قرار گرفته در سایت‌های مختلف هستیم. در همین راستا، به روش‌هایی فکر کنید که می‌تواند کار تایپ کردن و پر کردن فرم‌ها را ساده‌تر کند:
- فضای خالی زیادی برای تایپ کردن در نظر بگیرید.
- از رنگ سیاه برای نوشته‌ها و سفید برای بک‌گراند استفاده کنید.
- سایز فونت فیلدهای ورودی را افزایش دهید.

گاهی هم با نمایش ایمیل وارد شده توسط کاربر، به کاربران می گویید که در وارد کردن آن دقت لازم را داشته باشند چرا که اطلاعات مربوط به ثبت‌نام‌شان به همان آدرس ارسال خواهد شد. سعی کنید این پیغام را با رنگ متفاوتی به نمایش بگذارید تا توجه کاربر را بیشتر جلب کند.

نحوهٔ قرارگیری لیبل‌ها
محل قرارگیری لیبل‌ها یکی از اشتباهات رایج در طراحی فرم‌های اینترنتی است که با افزایش استفاده از موبایل، بیشتر هم شده است. احتمالاً زمانی که از موبایل استفاده می‌کنید با این اشکال رایج در فرم‌ها مواجه شده‌اید که لیبل‌ها در جای درست خود قرار نگرفته‌اند؛ به‌خصوص در مورد لیبل‌هایی که به سمت راست/چپ تراز شده‌اند.

به طور کلی، محل قرارگیری لیبل‌ها دو روش معمول و متفاوت دارد: بالا و یا کنار فیلد. توجه داشته باشید که قرار دادن لیبل‌ها در بالای فیلد موجب می‌شود که فرم شما دو برابر بلندتر به نظر برسد که چندان مناسب نیست.

در نهایت توجه داشته باشید که فرم‌ها بخش مهمی از طراحی تجربهٔ کاربری را تشکیل می‌دهند؛ در نتیجه باید به نحو شایسته‌ای به آن توجه کرد. پس تا جایی که امکان دارد، فرم‌ها را ساده و قابل‌فهم طراحی کنید تا تجربهٔ کاربری بهتری برای مخاطبین وب‌سایت خود رقم بزنید.