نوآوری‌های تکنولوژیک که دنیای پزشکی را دستخوش تغییر خواهند کرد!

نوآوری‌های تکنولوژیک که دنیای پزشکی را دستخوش تغییر خواهند کرد!

تغییرات عظیم تکنولوژیک در دنیای پزشکی توانسته ما را به طرز قابل‌توجهی به جلو پیش برد. این روندها چندین ذی‌نفع دارند که عبارتند از بیماران، متخصصان پزشکی، محققین و دانشجویان پزشکی. این تغییرات به خاطر تأثیری که احتمالاً در هر زمانی بر همهٔ ما خواهند داشت، حائز اهمیت هستند. برای آنکه مروری بر روندهای تکنولوژی در حوزهٔ سلامت داشته باشیم، به سراغ دکتر برتلان مِسکو، آینده‌پژوه حوزهٔ درمان و نویسندهٔ کتاب راهنمای آیندهٔ پزشکی: تکنولوژی و انسان رفتیم. وی در این کتاب، چندین حوزه را معرفی می‌کند که باور دارد آن‌ها آیندهٔ پزشکی و سلامت را در دهه‌های پیش‌رو شکل خواهند داد. 

گیمیفیکیشن و سلامت
بازی‌ها در همه جا روی رایانه‌ها و گوشی‌های موبایل ما وجود دارند و تعداد فزاینده‌ای از آن‌ها به منظور ایجاد تأثیرات مثبتی فراتر از صرفاً اتلاف وقت طراحی شده‌اند. ترکیب سرگرمی و بازی در اپلیکیشن‌های مربوط به سلامت می‌تواند بیمار را به استفاده از آن‌ها ترغیب کند و داده‌های مورد نیاز برای تصمیم‌گیری آگاهانه در مورد فعالیت‌هایی که در سلامت شخص دخیل‌اند را جمع‌آوری کند.

به گفتهٔ آقای مسکو، حدوداً 50٪ از مریض‌های مبتلا به بیماری‌های مزمن از درمان‌های نسخه‌پیچی شده پیروی نمی‌کنند. پیگیری وضعیت سلامت از طریق بازی، فضایی را ایجاد می‌کند که از انحراف بیمار از مسیر مناسب درمان جلوگیری شود.

بیماران صاحب اختیار
در آینده، بیماران شریک پزشکان خود خواهند شد! اقدامات درمانی به خارج از بیمارستان‌ها منتقل می‌شود و به نسبت خودآگاهی و صلاحیت بیمار، برخی وظایف به خود او واگذار می‌شوند. در این راستا، متخصصان پزشکی باید این تغییرات را بپذیرند و بیماران را برای مشارکت در درمان خودشان هدایت کنند. در نهایت، تکنولوژی‌های جدید به متخصصان پزشکی کمک خواهد کرد تا به‌جای صرف وقت برای بیرون کشیدن اطلاعات مربوط به بیماران خود، به آن‌ها بیشتر به عنوان یک انسان توجه کنند. به عبارت دیگر، آن‌ها قادر خواهند بود تا به بهترین وجه ممکن به وظیفهٔ خود عمل کنند و با خُبرگی اقدام درمانی مناسب را میسر سازند. در عوض، بیماران این شانس را پیدا می‌کنند که در درمان خود سهم یکسانی داشته باشند. 

ارائهٔ خدمات درمانی از طریق ابزارهای ارتباطی و مراقبت‌های بهداشتی از راه دور
خدمات خانگی بهداشت و درمان و تکنولوژی‌های نوین شرایط ارتباط دکتر و بیمار را فراهم خواهد کرد و این در حالی است که این کار قبلاً امکان‌پذیر نبود و این کار منجر به نجات جان بیمار و صرفه‌جویی در هزینه‌ها خواهد شد. در این صورت، نظارت و رسیدگی به بیمار در طول یک روند درمانی و پس از آن می‌تواند توسط یک روبات خودکار انجام گیرد.

بررسی مجدد برنامهٔ آموزشی تحصیلی پزشکی
دانشکده‌های پزشکی، پزشکانی را برای جهانی مملو از تکنولوژی‌های مبهوت‌کننده و بیمارانی که خواستار دریافت درمان غیرحضوری و از طریق ابزارهای الکترونیکی هستند، تأمین خواهند کرد. در واقع، از مطالعه و فراگیری دانش پزشکی تا به‌کارگیری عملی آن‌ها سال‌های زیادی به طول می‌انجامد؛ در طول این مدت، آنچه دانشجویان فرا می‌گیرند دائماً در دنیای واقعی در حال تغییر است اما کلاس‌های درس دیجیتالی ارتباطات جدیدی را بین دانشجویان و متخصصان درمانی ایجاد می‌کنند و امکان دسترسی به جدیدترین اطلاعات و منابع را فراهم می‌سازند.

ربات‌های جراح انسان‌نما
جراحی توسط دستیاران رباتیک کیفیت کار جراحان را افزایش می‌دهد و امکان انجام اقدامات پزشکی با حداقل ریسک را فراهم می‌سازند. ربات‌های پیشرفته قادر خواهند بود با دقتی فراتر از آنچه دست‌های یک جراح می‌تواند انجام دهد، عملی را از فاصلهٔ دور در قاره‌ای دیگر انجام دهند. روبات‌ها به دلیل مهارت و سازگاری کمتر نسبت به انسان‌ها، هرگز نمی توانند به طور کامل مسئولیت یک اتاق عمل را به عهده بگیرند، اما حضور و نقش آن‌ها در تیم‌های جراحی پُر‌رنگ‌تر خواهد شد.

داروهای ژنتیکی و داروهایی که دقیقاً منطبق بر نیازهای افراد می‌باشند
تحلیل DNA یک مرحلهٔ استاندارد در فرآیند نسخه‌پیچی داروها و روش‌های درمانی خواهد شد تا این اطمینان حاصل شود که نسخهٔ تجویز شده بر اساس سابقهٔ متابولیک یک بیمار خاص شخصی‌سازی و بهینه شده است. طبق نظر دکتر مسکو، این نوع تجویز ویژهٔ یک بیمار به خصوص امکان تعریف بیماری‌ها را به صورتی مشابه مکان‌یابی دستگاه‌های GPS فراهم می‌کند.

حسگرهای بدن
تکنولوژی این امکان را به ما می‌دهد تا پارامترهای بحرانی سلامتی خود را از طریقی مناسب و به‌صرفه و ارزان اندازه‌گیری کنیم. حسگرهای بسیار کوچک بدون دخالت در زندگی روزانهٔ ما اطلاعاتی را جمع‌آوری می‌کنند تا بتوانیم تصمیماتی به مراتب بهتر و آگاهانه‌تر اتخاذ نماییم. لباس‌های الکترونیک مجهز به سنسور یکی از آن دست وسایلی است که برای جمع‌آوری چنین داده‌هایی استفاده خواهد شد.

ابزارهای اسکن طبی و ابزارهای پرتابل تشخیص بیماری
اسکن پزشکی تخیلی که در فیلم Star Trek از آن استفاده می‌شد، به زودی تحقق می‌یابد. فرآیندهای تشخیصی به ابزارهای قابل‌حملی واگذار می‌شوند که قادرند این کار را از درون خانه انجام دهند. اپلیکیشن‌های درمانی موبایل بر اساس سفارش بیمار نوشته خواهند شد. در این باره، دکتر مسکو می‌گوید که گوشی‌های هوشمند کانون تمرکز آیندهٔ پزشکی خواهند بود و به صورت واسط کاربری سلامت و درمان به کار گرفته خواهند شد.

تکنولوژی‌های زیست‌شناسی که توسط خود مشتریان ساخته می‌شوند
تکنولوژی ارزان از یک سو و خودباوری افراد از سوی دیگر، نسل جدیدی از دانشمندان و مهندسان که هیچ محدودیتی در مسیر تحقیقات نمی‌بینند را به وجود می‌آورند. آزمایشگاه‌های اشتراکی زیست فناورانه به زودی در سراسر جهان ظاهر می‌شوند و مخترعان، تازه‌کاران و هر کسی که کنجکاو آزمایش با تجهیزات و تحصیلات باشد را به هم ارتباط می‌دهند. نوآوری به دست آمده در تکنولوژی زیست‌شناسی دارای پتانسیلی برای راه‌حل‌هایی می‌باشد که تغییرات بعدی را در مسیر به‌کارگیری پزشکی ایجاد خواهند کرد.

انقلاب چاپ سه‌بُعدی
چاپگرهای سه‌بُعدی قادرند که تجهیزات پزشکی، پروتزها و حتی داروها را تولید کنند. همچنین آن‌ها نقشی حیاتی در داروهای احیاکننده خواهند داشت تا نسوجی از رگ‌های خونی، استخوان، دریچه‌های قلب، غضروف گوش، پوست‌های مصنوعی و حتی اندام‌های بدن ساخته شود. به واسطهٔ ارزان بودن و همچنین مهندسی اپن‌سورس این دستگاه‌ها، برنامه‌های چاپ سه‌بُعدی به طور باورنکردنی گسترده و در دسترس خواهند شد.

استخوان‌بندی خارجی و اندام مصنوعی هیدرولیکی
پوشش‌های محافظ و استخوان‌بندی خارجی، افراد فلج و از کار افتاده را قادر می‌سازد تا دوباره بتوانند اندام‌های خود را تکان دهند. افزایش دقت کنترل موتور و بازسازی حس‌های طبیعی، در نهایت ارتباطی را بین اندام‌های مصنوعی و مغز ایجاد خواهد کرد. دکتر مسکو می‌گوید تا آن زمان، چالش واقعی برای شرکت‌ها طراحی وسایلی است که تقریباً به طور کامل با حرکات پیچیدهٔ دست و پاها تطابق پیدا کنند.