چرا نمی بایست از هوش مصنوعی یا AI بترسیم؟

امروز نگرانی‌های بسیاری از طرف مجامع مختلف، دانشمندان و صاحب نظران حوزه آی تی در ارتباط با هوش مصنوعی بوجود آمده است و این در حالی است که هم می‌توان حق را به آن‌ها داد و هم اینکه به نوعی خیال ایشان را راحت کرد که اتفاق بدی در آینده رخ نخواهد داد. واقعیت امر این است که علیرغم مشکلاتی که هوش مصنوعی می‌تواند در آینده برای نوع بشر بوجود آورد، بایستی در نظر داشته باشیم که اگر از این ابزار به درستی استفاده کنیم فواید بسیار بسیار زیادی عاید ما خواهد شد. لذا پیش از هر چیز می بایست ببینیم که AI از عهده چه کارهای بر خواهد آمد و در زمینه چه کارهایی کم می آورد. اگر علاقمند به این حوزه هستید و می‌خواهید ببینید که آیا روزی می‌رسد که عنان زندگی بشر در دست هوش مصنوعی می‌افتد یا خیر، با وبلاگ سکان آکادمی همراه باشید.

پیش از هر چیز می بایست ببینیم که هوش مصنوعی چیست؟ به طور کلی، منظور از سیستم های هوش مصنوعی یا هوش ماشینی سیستم هایی است که می توانند بازخوردهایی همچون واکنش انسان ها به شرایط محیلی و خارجی تولید کرده و همانند ما آدم ها بتوانند بیاموزند، تصمیم بگیرند و بسته به شرایطی که در آن قرار گرفته اند بهترین تصمیم ممکن را اتخاذ نمایند. برخی کارشناسان این نگرانی را دارند که با پیشرفت علم و به‌خصوص هوش مصنوعی، روزی خواهد رسید که کامپیوترها بر علیه نوع بشر به پا خواهند ایستاد. چنین چیزی بعید به نظر می‌رسد زیرا برای رویداد چنین اتفاقی، شرایط زیر می بایست فراهم باشد:

۱- هوش مصنوعی می بایست این امکان را داشته باشد تا به صورت خودمختار و مجزا از سایر ابزارها تصمیم گیری کرده و از این قوه ذهنی برخوردار باشد تا خارج از حوزه ای که برای آن تعریف شده است قدم بگذارد.

۲- حسی در دستگاه‌هایی که از هوش مصنوعی برخوردارند می بایست ایجاد گردد که در تضاد با وجود بشر باشد. به عبارت دیگر، دستگاهی که با هوش مصنوعی کار می‌کند باید از انسان‌ها متنفر شود.

۳- دستگاه‌هایی که از هوش مصنوعی برخوردارند بایستی دارای سازوکاری برای بیان احساسات باشند که از آن جمله می‌توان به تخریب، مرگ، حمله و … اشاره کرد.

۴- و در آخر اینکه چنین ابزارهایی می بایست دارای توان/هوش/منابع مورد نیاز برای عملی ساختن افکار پلید خود باشند.

احتمال اینکه دستگاهی که از هوش مصنوعی برخوردار است به یکی از موارد فوق الذکر دست یابد خیلی اندک است چه رسد به اینکه تمامی آن‌ها را در اختیار گیرد تا به سادگی بتواند تیشه به ریشه نوع بشر بزند. انسان‌ها قدرتی دارند که از آن تحت عنوان «فهم، آگاهی» یاد می‌شود که عبارت است از توانایی فکر کردن درباره خود به عنوان یک موجود خود محور و این در حالی است که ایجاد چنین خصوصیتی در هوش مصنوعی امکان‌پذیر نیست. اگر ما بخواهیم چیزی را به یک دستگاه کامپیوتری آموزش دهیم (مثل یافتن نوع یک تومور سرطانی)، می بایست برای مثال به آن دستگاه میلیون‌ها داده در ارتباط با موضوع مورد آموزش ارسال کنیم تا به آن ماشین یا بهتر بگوییم ماشین کامپیوتری مد نظر یاد دهیم که حدس های هوشمندانه و در عین حال علمی در مورد نوع یک سلول سرطانی بزند. چنین آموزش‌هایی امکان‌پذیر است و شاهد این ادعا هم دستگاه Deep Blue که به عنوان بهترین شطرنج باز دنیا شناخته شده است اما این آقای شطرنج باز فقط بلد است شطرنج بازی کند و دیگر هیچ! یک بچه چهار ساله می‌تواند ظرف مدت چند دقیقه Deep Blue را نابود کند زیرا این دستگاه نسبت به حضور این بچه آگاهی ندارد و فقط بلد است کیش و مات کند. به هر حال اگر کامپیوتری می‌توانست به همان‌گونه که ما انسان‌ها استدلال می‌کنیم، خارج از حوزه ای که برای آن در نظر گرفته شده است استدلال کند، با سؤالات بسیار زیادی در ارتباط با دنیای پیرامون خود مواجه می شد.

برای مثال: آدمی که مقابلش نشسته چه حسی دارد؟ آدمی که مقابلش نشسته قرار است چه کاری انجام دهد؟ آدمی که مقابلش نشسته کیست؟ و هزاران سؤال دیگر. از میان میلیون‌ها آدمی که روی کره خاکی آمده‌اند و رفته‌اند که در عین حال قوه تفکر/فهم/استدلال و … داشته اند، صرفاً تعداد اندکی از آن‌ها (مثل چنگیز خان مغول، هیتلر و …) خواسته اند تا به سایر هم‌نوعان خود تسلط یابند حال بعید به نظر می‌رسد کامپیوترهایی که خیلی باشعور نیستند بتوانند جا پای هیتلر بگذارند (البته هیچ چیز صد در صد نیست)! اگر هم فرض را بر این بگذاریم که هوش مصنوعی به اندازه هوش بشر پیش رود و روزی کامپیوتری طراحی شود که از این قابلیت برخوردار گردد (یک کامپیوتر بد ذات)، این دستگاه منابع مورد نیازش را برای عملی ساختن نقشه هایش از کجا تأمین خواهد کرد. یک نظر عمومی این است که از آنجا که هوش مصنوعی روی سیستم‌ها پیاده‌سازی می شود، لذا هوش مصنوعی بلد است تا به چه نحوی از سیستم‌ها در جهت منافع خود استفاده کند. در پاسخ به کسانی که چنین نظری دارند بایستی این مثال را بیان کرد که با زندگی کردن در یک خانه، آیا فردی که در آن خانه زندگی می‌کند می‌تواند به نحوه ساخت، تغییر دادن و طراحی یک خانه جدید دست یابد؟ بسیاری از صاحب نظران در زمینه منطق کامپیوتری بر این عقیده استوارند که تعامل برنامه‌های کامپیوتری با کامپیوترها به نسبت تعامل انسان‌ها با کامپیوترها بسیار ضعیف‌تر است. در عصری که به سر می‌بریم مفهوم جدیدی بوجود آمده که روز به روز بیشتر روی آن تأکید می‌شد و آن هم چیزی نیست جزء Big Data.

در دنیای کنونی زندگی ما روز به روز دیجیتالی تر می‌شود و اطلاعات بیشتری از ما، زندگی ما، دارایی‌ها ما و … در سیستم‌های کامپیوتری ذخیره می‌شود و در عین حال سیستم‌های زیادی هم توسعه داده می‌شوند تا از اطلاعات مرتبط با ما در زمینه‌های مختلف استفاده کنند و این همان اتفاقی است که خیلی از ما انسان‌ها دوست نداریم رخ دهد چرا که ممکن است از اطلاعات مرتبط با ما بر علیه خودمان استفاده شود. هوش مصنوعی شعور اینکه بفهمد سال گذشته شما ماهانه ۲ میلیون تومان درآمد داشته‌اید اما امسال درآمد شما به ۸ میلیون تومان ارتقاء یافته را ندارد مگر آنکه برنامه نویسان و توسعه دهندگان از AI خواسته باشند که به چنین تحلیلی دست یابد. آنچه مسلم است اینکه همواره در مورد آینده نظرات گوناگونی وجود دارد. ما در این مقاله گفتیم که اگر هوش مصنوعی درست مورد استفاده قرار گیرد نه تنها خطرناک نیست، بلکه کمک بسیار زیادی هم می‌تواند به نوع بشر کند اما در عین حال افرادی مثل استیو وازنیاک -یکی از موسسین اولیه شرکت اپل و دوست صمیمی استیو جابز- بر این عقیده استوار است که از هوش مصنوعی بایستی ترسید و برای انسان‌ها بسیار خطرناک است.

به نظر شما کدام رویکرد در ارتباط با AI درست تر است؟ آیا روزی رباتی بوجود خواهد آمد که همچون برخی آدم‌ها که زبان نفهم هستند، بر خلاف آنچه به آن دستور داده شده عمل کند یا اینکه عنان سیستم‌های کامپیوتری همواره در دست ما خواهد ماند؟ نظرات خود را با سایر کاربران سکان آکادمی به اشتراک بگذارید.

0


بهزاد مرادی

از جمله علائقم می‌شه به نشر علم،‌ سرمایه‌گذاری روی نسل آینده، برنامه‌نویسی به خصوص زبان PHP و جامعهٔ اپن‌سورس و همچنین راه‌اندازی استارتاپ و کارآفرینی اشاره کرد و اعتقاد دارم که سکان آکادمی می‌تونه بستری باشه که از اون طریق به علائقم جامهٔ عمل بپوشونم!






از طریق این فرم، می توانید بدون ثبت نام نظر دهید و یا اگر قبلا ثبت نام کرده اید، با ورود ناحیه ی کاربری می توانید علاوه بر ثبت نظر، به مدیریت نظرات خود نیز بپردازید.
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)
(فیلد اجباری)