MARIADB: نرم‌افزاری که پس از MySQL به بازار عرضه شد و اپن‌سورس باقی ماند!

MARIADB: نرم‌افزاری که پس از MySQL به بازار عرضه شد و اپن‌سورس باقی ماند!

وقتی که پای انتخاب سیستم مدیریت دیتابیس به میان می‌آید، انتخاب اول و آخر بسیاری از دولوپرها یکی از پرچم‌داران این عرصه -اوراکل، اس‌کیو‌ال سرور و یا مای‌اس‌کیو‌ال- است و این در حالی است که داستان در مورد MariaDB کمی متفاوت است! درواقع داستان MariaDB در مورد تفاوت میان «رایگان» و «اپن‌سورس» و همچنین آیندهٔ فلسفه‌ٔ اپن‌سورس است. برای آشنایی بیشتر با MySQL و MariaDB، تاریخچه‌ٔ آن‌ها، وجه تسمیه و نوع لایسنس‌های آن‌ها، در ادامه با سکان آکادمی همراه باشید.

کمی در مورد تاریخچهٔ MYSQL
Michael Monty Widenius در زمینهٔ فلسفهٔ اپن‌سورس، یک قهرمان است؛ در سال 1996 بود که او یکی از مشهورترین موتورهای دیتابیس یعنی MySQL را به بازار عرضه کرد. غیرممکن است کسی چند سالی در صنعت برنامه‌نویسی و توسعهٔ نرم‌افزار کار کرده باشد و این اسم را نشنیده باشد (به دلیل سادگی کار با MySQL، معمولا به‌عنوان یک فضای تمرینی و آموزشی برای افراد تازه‌کار استفاده می‌­شود.) این پروژهٔ اپن‌سورس به قدری موفق بود که شرکت Sun Microsystems که بعد ها توسط Oracle خریداری شد، شرکت صاحب این پروژه را به قیمت هنگفت یک میلیارد دلار در سال 2008 خریداری کرد.

پیش از آن، مدل شرکت‌های اپن‌سورس ارائهٔ ۲ لایسنس برای نرم‌افزارهای‌شان بود؛ MySQL AB، شرکتی که پیرامون MySQL رشد کرد، یک ورژن GPL را به طور رایگان ارائه می­‌کرد و یک لایسنس هم به شرکت‌هایی که می‌­خواستند از این موتور به طور انحصاری استفاده کنند می‌­فروخت. دیگر روش های درآمدزایی این شرکت، ارائه خدمات مشاوره و دوره­‌های آموزشی همراه با مدرک دوره به یوزرها و کاربران بود. Widenius امیدوار بود که شرکت Sun، پشتیبانی مورد نیاز MySQL را ارائه دهد و در عین حال به صورت اپن و رایگان آن را حفظ کند که این‌گونه نشد!

آیا MySQL هنوز هم رایگان است؟
MySQL که نامش برگرفته از یکی از فرزندان Widenius است، همچنان عضوی از جامعه نرم افزارهای FOSS می‌باشد (FOSS مخفف واژگان Free And Open-source Software است.) اما MySQL در یک کلام اپن‌سورس نیست! زمانی که شرکت Sun این محصول را خریداری کرد، قابلیت به‌روزرسانی کدها را حذف کرد که هدف از این کار، تولید انحصاری به جای تولید به صورت عمومی بود. این کار به شرکت این امکان را داد که به طور متفاوتی به بازریابی روی این محصول بپردازد و بیشتر بر روی لایسنس و خدمات پشتیبانی و آموزش‌های درون برنامه‌ای اتکا کنند. در حالی که این موتور همچنان رایگان است، اما تحقیق و بررسی آن، بدون اجازهٔ اوراکل، ممکن نیست.

به همین دلیل، Widenius در سال 2009 -تنها بعد از چند ماه که Sun آن را خریداری کرد- از MySQL فاصله گرفت و یک پروژهٔ فورک را شروع کرد و نرم‌افزار جدیدی به نام MariaDB -که باز هم نام یکی از دختران او است- را ایجاد کرد. هدف از ایجاد MariaDB، ارائهٔ یک موتور دیتابیس اپن‌سورس به معنای واقعی کلمه است. به‌ندرت پیش می‌آید که کد SQL‌ای که نوشته‌اید با MariaDB کار نکند. Widenius  یک موسسه به نام MariaDB هم تاسیس کرده است تا پروژه را به صورت اپن‌سورس توسعه داده و فضایی برای مشارکت دولوپرهای علاقمند نیز ایجاد گردد.

از اپن‌سورس تا بیزینس‌سورس
در اگوست سال 2016، محصول MariaDB یک مدل جدید از لایسنس را معرفی کرد؛ این مدل بر اساس مدل تجاری اپن‌سورس کار می­‌کند که لایسنس Business Source نام دارد. یکی از قابلیت‌­های این لایسنس این است که این نرم‌افزار را می‌­توان به صورت رایگان بر روی سیستم‌های محدودی تست کرد و سپس برای استفاده در مقیاس یک شرکت و یا سازمان بزرگ، باید لایسنس خریداری شود.

از آنجایی که این لایسنس بسیار جدید است، ممکن است مشاهدهٔ بازدهی و نتیجه آن کمی زمان‌بر باشد، اما در همان ابتدای کار، سوالاتی مبنی بر سبک بودن آن در مقایسه با دیگر لایسنس‌های تجاری ایجاد کرد. قابلیتی که این لایسنس را از دیگر لایسنس­‌ها متمایز می­‌کند، دارا بودن تاریخ مشخص برای اپن‌سورس بودن این لایسنس است. هدف از این کار، قراردادن یک تاریخ مشخص برای این لایسنس می­‌باشد که استفاده از آن را محدود می­‌کند.

Widenius معتقد است که مدل­‌های اپن‌سورس، طبق باورهای قدیمی نباید تنها به سمت ارائه پشتیبانی در نرم­‌افزارها بروند؛ وی بر این باور است که اپن‌سورس، همچنان یکی از بهترین روش‌­ها برای توسعهٔ نرم­‌­افزار است، اما در عین حال از این موضوع نیز آگاه است که ساخت یک مدل تجاری (Business) در مسیر توسعهٔ این پروژه‌ها چالش­‌های بسیاری را در پیش دارد.

منبع


سعید نصیری